|
1.
Het Antwerpse Tall
Ships-evenement 2026 behoort alweer tot de geschiedenis. De meeste
grote publiektrekkers hadden weliswaar de steven gewend richting Boston,
voor het feestje van Trump, maar toch mag deze Antwerpse uitgave een succes
genoemd worden.
Belgische deelnemers Saeftinghe, Rupel en Op Stok ©
Georges Janssens
In de marge daarvan onthouden we vooral de aandacht rond de schepen van
STAB Rupel en Saeftinghe en hun bemanningen. Zie ook de fotoreportage van de
Sail Out.
2.
De kroon die
sinds enkele jaren ons wapenschild en onze burgee siert brengt een aantal,
weliswaar niet onaangename terugkerende verplichtingen met zich mee. Een
daarvan is onze aanwezigheid op het Te Deum in de Antwerpse kathedraal ter gelegenheid
van onze Nationale Feestdag. Ook dit jaar was uw club daar ruim
vertegenwoordigd. De viering van de stad Antwerpen die daar traditioneel op
volgt ging deze keer door op de Handschoenmarkt, wegens werken aan het
stadspark. Burgemeester Els Van Doesburg verzorgde de
gelegenheidstoespraak.
Georges Janssens was aanwezig op het défilé in Brussel dat dit jaar onder
andere in het teken stond van 80 jaar Marine. Georges Janssens schoot een aantal beelden en gaf
wat duiding.
foto Georges Janssens. De 80-jarige Marine
in de 21ste eeuw
3.
De aandacht
kan nu weer gericht worden op de wereld rondom ons. En een fraai beeld is
dat niet. Er is uiteraard de situatie in het midden-Oosten
met de jo-jo oorlog rond de Straat van Hormuz.
Duidelijker is het er nog altijd niet op geworden. En nu de Houthi's ook
weer meedoen en die andere Straat bestoken aan de uitkom van de golf van Aden
is er nog een nieuw knelpunt bijgekomen. De situatie verandert elk
ogenblik, eerder escalatie dan pacificatie, zodat het bijna onbegonnen werk
is om een kenmerkende momentopname te maken. Laten we dan maar voorlopig
onze blik maar elders richten.
4.
Komen we dus
vooreerst even terug op het spijtige voorval in het Deurganckdok in de
Antwerpse Haven op 14 juli toen een lek in een container aan boord van de
MSC Mia Sommer 155 mensen in het hospitaal liet belanden en de operaties rond
het dok grotendeels lam legde. De boosdoener was het giftige
fluorwaterstofzuur. De focus van het vorige logboek lag hoofdzakelijk op de
Tall Ships, zodat we dit incident niet de aandacht konden schenken die het
verdiende.
Gedurende 13 jaar heb in de haven rondgereden met nevenstaande brochure in
mijn tas. Gelukkig heb ik nooit een bord met die onheilspellende boodschap
op mijn weg moeten treffen. Wat er zich op 14 juli in het Deurganckdok heeft
afgespeeld was dus wel zeer uitzonderlijk, maar zeg nooit nooit, want ook het uitzonderlijke kan dus gebeuren.
De redactie van Flows volgde het incident op de voet en bracht herhaalde
malen updates. Via Georges Janssens kregen we toelating om het meest
recente rapport te publiceren (Flows 25/7/2026), waarin een bilan wordt
opgemaakt van de, naast het menselijk leed en verlies door onbruikbaarheid
van de installaties, veroorzaakte stoffelijke schade aan infra-en superstructuur
op de MPET-terminal en de persoonlijke voertuigen van het personeel. Zie
verder in deze nieuwsbrief.
5.
De oorlog in
Oekraïne leek zich even terug zeewaarts te verplaatsen toen bleek dat er 10
doden gevallen waren op een graanschip na een Russische raketaanval
(VRT-nieuws 20/7/2026)
Het Turkse vrachtschip, onder de vlag van Guinée-Bissau met maïs geladen
had pas de haven van Odessa verlaten toen het werd getroffen door 3
Russische kruisraketten. De haven van Odessa lag al enkele dagen onder Russisch
vuur, volgens deze laatsten als antwoord op Oekraïense aanvallen op
tankschepen. Even werd er gevreesd dat de Russen een gericht plan hadden om
de graanexport van Oekraïne te saboteren, maar voor het ogenblik ontbreken
daarvoor de aanwijzingen.
Een eerder onverwacht maritiem luik van deze oorlog dook echter eind deze
week op door een incident in de Kaspische Zee. (DS 31/7/2025). Voor velen
is de Kaspische Zee een onbelangrijke binnenzee ergens aan de grenzen tussen
Europa en Azië. Wanneer men de kaart echter goed bekijkt en ziet hoeveel
landen aan deze zee grenzen, dan krijgt men toch een heel ander beeld,
vooral wanneer daar ook Rusland en Iran blijken tussen te zitten.
Het lijkt dan ook evident dat een groot deel van de Iraanse Shahed-drones en ander militair materiaal langs hier
hun weg vinden richting Rusland.
Een Oekraïense raket zou een zeeman aan boord van een Iraans schip gedood hebben,
en hiermee dreigde eventjes het risico dat de oorlogen in Oekraïne en Iran
zouden samenvloeien, wat een zoveelste escalatie zou betekenen. Zover is
het gelukkig nog niet gekomen, en na wat gedreig en spierballengerol lijkt
de spanning geweken.
Oekraïne heeft ondertussen wel bewezen dat het desnoods ook in de Kaspische
Zee kan ingrijpen, en Zelensky heeft wat punten
gescoord bij Trump door nu ook Iran aan te pakken.
6.
Dichter
bij huis en in onze eigen interessesfeer pakken donkere wolken zich samen boven
het dossier van onze nieuwe fregatten. Ettelijke weken geleden brachten we
al het bericht dat de leveringstermijn van de fregatten die België samen
met Nederland in bestelling had drastisch verlaat was tot zeker na 2034.
Zonder tegenmaatregelen zou onze Marine dan het risico lopen om een hele
tijd zonder fregatten te moeten functionneren,
gezien de huidige generatie dringend aan vervanging toe is; Toen werd
discreet gemeld dat naar oplossingen gezocht werd.
Die zijn blijkbaar niet gevonden, te oordelen naar volgende krantenkop: ““Te
duur en steevast te laat”. Blaast Theo Francken militaire miljardendeal met
Nederland op in oktober?” (HLN 19/7 on line). Men is dus duidelijk in
een tweede fase terecht gekomen, waarbij ernstig overwogen wordt om het
contract met de Nederlandse scheepswerf Damen te verbreken en een nieuwe
deal te sluiten met een andere werf, elders in Europa of daarbuiten. Laten we
hopen dat een dergelijk besluit geen negatieve invloed kan hebben op de
decennialange samenwerking met de Nederlandse Marine.
7.
Bij
het overlopen van het slechte nieuws van de afgelopen periode komen we
onvermijdelijk terecht bij de hittegolven en bijhorende droogte in Europa.
Spectaculair en angstaanjagend zijn de verhalen over de verwoestingen die
aangericht worden in dorpen en bossen door de verschillende natuurbranden.
Verrassend daarin is de stelling van prof. Bart Muys
van KU Leuven dat het niet zozeer de klimaatverandering is die de grote
boosdoener is, maar de verandering in bosbeheer tijdens de laatste 50 jaar.
(Knack on line 29/7/2026). De aangevoerde
argumenten zijn plausibel: het wegtrekken van de landbouw en het aan hun
lot overlaten van de braakliggende gronden zou de grootste oorzaak zijn van
de uitgestrektheid van de vuurhaarden. Er worden namelijk minder branden
geteld dan vroeger, maar de impact ervan is veel groter omwille van dat feit.
Het is een interessant onderwerp om verder op in te gaan, maar onze
aandacht moet vooral gaan naar watergebonden onderwerpen.
Wat we hier eigenlijk wilden brengen is de uitdroging van onze rivieren en
binnenwateren Het risico dat alle binnenscheepvaart binnenkort kan
stilvallen op bijvoorbeeld de Rijn is blijkbaar imminent. (Flows
27/7/2026). Op verschillende meetpunten is het peil reeds onder de
kritische drempel gezakt. En dat zou wel eens een catastrofe dreigen te worden,
al lijkt Antwerpen er wel wat garen bij te spinnen. Het riviercruise-toerisme daar
blijkt spectaculair gestegen te zijn, nu de rederijen de stad hebben
uitgekozen als alternatieve bestemming. (ATV-nieuws van 30/7/2026)
8.
Ironie
manifesteert zich soms op een onverwacht ogenblik. Uitgerekend terwijl de
enkele van de laatste stukken van de ethaan-kraker van Ineos op weg zijn
naar Antwerpen, na een gedwongen oponthoud in de Straat van Hormuz,(DS
30/7/2026) kondigt Totalenergies aan dat zij de site
van de oudste stoomkraker aan de Scheldelaan (het vroegere Petrochim, nu Totalenergies Olefins Antwerp) wil omvormen tot een logistieke hub.
(Flows 28/7/2026) Het is juist omdat het klassieke proces om ethyleen en
propyleen te produceren vanuit nafta duurder is dan vanuit ethaan als
grondstof zoals Ineos zal doen, dat de oude installatie uit de markt zal
geconcurreerd worden.
9.
Positief
nieuws is dan weer te rapen in Oostende. Er werd al lang over gesproken, maar
nu heeft een zichtbare beleidsdaad er grote bekendheid aan gegeven. De stad
Oostende heeft namelijk een ontwerpteam samengesteld dat het 70 jaar oude,
modernistisch stadhuis van Victor Bourgeois, tegenover het Mercatordok
tegen 2031 moet omvormen tot een heus maritiem museum, het Ma.Mu.
Zoals nu te begrijpen is blijft de administratieve functie van het gebouw
overeind, maar wordt het in die mate opengetrokken, inclusief de
onmiddellijke omgeving dat er ook een museumfunctie kan in opgenomen
worden. Focus zou liggen op de Noordzee. Ook integratie met de museumsite
voor de Mercator ligt voor de hand. Men wil ook speciale aandacht besteden
aan Adrien de Gerlache en zijn Zuidpoolexpeditie, omdat die aan de
Oostendse Zeevaartschool studeerde.
Felicitaties voor Oostende met dit prachtig initiatief. Voor Antwerpenaars
moet dit wel wat wringen niet alleen omdat daar een dergelijk museum al tientallen
jaren op de verlanglijst staat, maar ook omdat er ingezoomd wordt op
gewezen Antwerpse symbolen: de Mercator met thuishaven Antwerpen, en de
Gerlache die zijn Belgica-expeditie heeft aangevat vlak voor de rede van
Antwerpen met de burgee van de Antwerpse RYCB in top. In het clubhouse wordt deze burgee nog steeds bewaard. Maar,
zonder rancune, Oostende... het is U gegund.
10.
Ook
het artikeltje gezien in de Standaard van 30 juli over Stormkop? Misschien een
“fait divers”, maar het zijn wel onze buren op de droogdokkensite in
Antwerpen. Deze licht-anarchistische maar creatieve jongerenwerking met
maritieme inslag en aandacht voor leefmilieu en erfgoed, kwam verdiend in
het nieuws met hun “core business”: het jutten
van afval langs de Scheldeboorden om er kunst van te maken. Zij hebben er
een gewoonte van gemaakt om deze kunstwerkjes regelmatig als “geefsel” ergens in het Red Star museum weg te zetten.
11.
Deze
week hebben we met onze club het genoegen gehad om een nieuwe lichting
kandidaat reserveofficieren van de Marine te verwelkomen op de
droogdokkensite in Antwerpen. In het kader van het programma GPO/IPS de Maritieme
Wereld besteden zij een dagje Antwerpen ter kennismaking met de
havenwereld. Er wordt vooral aandacht besteed aan de relaties met de
havenautoriteiten, o.a. met het oog op eventuele liaisonactiviteiten bij
het bezoek van buitenlandse marine-eenheden.
De droogdokkensite past in het plaatje omdat de M477 Oudenaarde aan de
hedendaagse kandidaten een beeld moet geven hoe het vroeger was. De
voormiddag wordt dan afgesloten met een broodjeslunch in de Angèle waar ook
onze club wordt voorgesteld. Dit jaar werd alles voorafgegaan door een
geleid bezoek aan Lichtschip 3 West-Hinder omdat het traditionele bezoek
aan de AMA niet kon doorgaan.
Onze club was actief betrokken bij dit bezoek: Patrick Janssens leidde de delegatie,
Hugo Koens en ikzelf gidsten op het lichtschip, François Masset was één van de gastheren op de Oudenaarde en
Willy Huysmans en echtgenote Angèle verzorgden de catering. In de vroege namiddag,geheel onverwacht moest uw dienaar nog
invallen voor de bespreking van de havenkaart in het Havenhuis, omdat
havenambassadeur Marc Van Peel zich ziek had moeten melden.
12.
Ook vanuit de
militaire yachtclub Brabo in Burcht, ligplaats van onze Penwy blijven de positieve
berichten binnenstromen De kiel heeft zijn tweede primerlaag gekregen, het
onderwaterschip zit ook al onder de primer en de buitenboordmotor is terug
aan de praat. We kunnen niet genoeg onze restauratieploeg feliciteren met
het afgeleverde werk.
We kijken
echt uit naar de shanty-namiddag van 7 november
waarbij onze Penwy zeker een glansrol zal vervullen. We hopen dat we ook
bij U eenzelfde ongeduld mogen verwachten.
Pro memorie: eerstvolgende happy hour a/b van de Angèle op woensdag 12 augustus
tussen 14 en 17 uur. (Dag van de eclips)
Willy 02/08/2026
|
