|
1. Bij
de samenstelling van dit logboek heb ik ditmaal grotendeels kunnen gebruik
maken van de bijdragen van medeleden, waarvoor mijn oprechte dank.
2. Woensdag
24 juni 2026.Terwijl het binnenland kreunde onder een loden zon, kon
Oostende, met een iets lagere kwikstand, getuige zijn van een historische
ceremonie: zeilkampioene Emma Plasschaert mocht de champagnefles hanteren
en zich meter noemen van het Eerste exemplaar van de twaalf nieuwe mijnenbestrijdingsplatformen:
de M940 Oostende.
Onze secretaris kon alles meemaken vanaf de eerste rij, en bezorgde ons
deze foto en een aantal links. Vooral het filmke
is indrukwekkend.
https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7475473985548292096/
https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7475853914442227713/
met film: https://www.linkedin.com/posts/david-vandroogenbroeck-845b4a140_oostende-m940-oostende-ugcPost-7475607360208670720-nYwh/
doop: https://www.bootmag.be/2026/06/25/emma-plasschaert-meter-van-de-m940-oostende/
3. Donderdag
25 juni was het de beurt aan Filip Reyniers, bestuurslid en penningmeester
van RBNRC club om in de kijker te staan. Voor een goed gevulde zaal op het
Koninklijk Hoger Instituut voor Defensie, mocht hij dan, voorafgaand aan
een panneldebat, zijn visie ontvouwen over de “seablindness” van België en de manieren om daarvan af
te raken. Hij deed dit in het verlengde van zijn opmerkelijke voordracht
tijdens de academische zitting rond het 60-jarig jubileum van onze club.
Georges Janssens, onze secretaris en medelid Bert Leemans
waren ter plaatse om hem te ondersteunen.
Van elk van hen kregen wij een bijdrage.
Georges Janssens schreef:
“De 21e eeuw wordt wel de maritieme eeuw genoemd. Dit geldt in het
bijzonder voor België, aangezien het land een van de meest
handelsafhankelijke economieën van Europa heeft, de op één na grootste
haven van het continent herbergt en grenst aan een van de drukste
scheepvaartroutes ter wereld. Toch komen maritieme aangelegenheden zelden
aan bod in het nationale politieke debat. Deze kloof tussen de strategische
realiteit en het publieke bewustzijn heeft een naam: ‘zeeblindheid’.
In een tijdperk van hernieuwde concurrentie tussen grootmachten, hybride
bedreigingen voor kritieke onderwaterinfrastructuur en een Noordzee die
ingrijpend verandert door offshore-energie en communicatienetwerken, heeft
dit soort blinde vlekken reële gevolgen. Kleine maritieme staten zoals
België kunnen het zich niet langer veroorloven om geen maritieme strategie
te hebben.
Tijdens deze avondconferentie werd bekeken waarom een samenhangende en
ambitieuze Belgische maritieme strategie noodzakelijk is en welke vorm deze
zou kunnen aannemen. Hoe kan België zijn binnenlandse middelen en
internationale partnerschappen inzetten om een marine op te bouwen die
beter aansluit bij onze belangen en onze koopvaardijvloot?
Om dit complexe onderwerp te behandelen, werd een panel samengesteld voor
Q&A met Piet Opstaele, CEO van Blauwe
Cluster, marinekapitein Kristof Van Belleghem, stafchef van de Belgische marine, en Bernard
Siman, Senior Associate
Fellow bij Egmont – Het Koninklijk Instituut voor Internationale Betrekkingen.Het onderwerp werd ingeleid door Filip
Reyniers, geassocieerd onderzoeker bij het CSDS, op basis van zijn
binnenkort te verschijnen studie „From Sea Blindness to Sea Power: Belgium's Maritime Strategy
at High Tide“.
Bert Leemans schreef:
Ondanks de hitte (en de bijhorende afgelasting/vertraging van verschillende
treinen) begon de lezing stipt op tijd en zat het auditorium van de KMS
behoorlijk gevuld.Uit de voordracht van KTZ Van Belleghem heb ik vooral onthouden dat de strategie van
onze marine vandaag focust op 5 prioriteiten:
- verder toeleggen op onze “niche excellences”:
Mine Counter Measures (MCM) en Anti-Submarine Warfare (ASW)
- het centrale theater = Noordzee
- een geïntegreerde civiel/militaire aanpak
- structureel implementeren van hybrid &
cyber systemen op alle schepen
- verder investeren in menselijk kapitaal (HRM) en innovatie
Piet Opstaele, CEO van de Bleu Cluster, een
samenwerkingsverband van meer dan 100 bedrijven/onderzoeksinstellingen die
zich toeleggen op het versterken van de blauwe economie, benadrukte dat
België er alle belang bij heeft om verder te focussen op onze “blauwe
troeven”, met name vooral havenexploitatie en -infrastructuur en dredging, eerder dan vergane maakindustrieën, zoals
scheepsbouw, nieuw leven te willen inblazen. Maar de voornaamste uitdaging
ligt volgens hem in verdere digitalisering en automatisering van alle
maritieme beveiligings- en verdedigingssystemen.
Ten slotte nog een interessant weetje dat in de Q&A-sessie nadien naar
voren kwam: België/onze marine blijft strategisch meewerken aan alle
Arctische initiatieven en samenwerkingsverbanden. Reden: van de 15 grootste
havens ter wereld, liggen er 2 in Europa. En voor deze is China één van de
belangrijkste handelspartners. En de kortste zeeroute tussen Europa en
China loopt niet via het Suez-kanaal (en al zeker
niet langs de Kaap), maar via de Noordoostelijk passage langs Siberië. En
die gaat met de toenemende klimaatopwarming steeds meer aan belang winnen.Kortom: het was al bij al een interessante
avondlezing.
 NVDR
1. Toevallig kondigde minister Francken die week aan dat, als
voorzorgsmaatregel, niet wegens acute dreigng,
een nieuw veiligheidsplan werd uitgewerkt door Defensie en het Nationaal
Crisiscentrum. Het gaat om een “kader waarin deelstaten en federale
overheid hun samenwerking versterken om beter voorbereid te zijn op
potentiële hybride en militaire crisisscenario's”. SHIELD werd opgesteld in
het kader van de Nationale Veiligheidsstrategie 2026.( Belga Pressreview : 291300 JUN 2026 – 300800 JUN 2026) Mogen
we hopen dat er een ruim hoofdstuk is voorzien voor Maritieme Strategie.
NVDR2. Een andere toevalligheid. In Gazet van Antwerpen van 29/6 lezen we
dat de Belgische vlag in opmars is op de internationale wateren. Het aantal
commerciële zeeschepen onder Belgische vlag is bijna 3 maal groter geworden
het afgelopen jaar. Dat is natuurlijk te danken aan de overname in 2025
door CMB-Tech van het Noorse Golden Ocean, waarmee maar liefst 90 schepen
gemoeid waren, waarvan liefst 90% werden omgevlagd.
Maar volgens de Belgische Redersvereniging wint de Belgische vlag zelfs in
normale jaren aan aantrekkelijkheid. We zijn nu wel g heel ver verwijderd
van het dieptepunt in 2003 toen nog amper 14 schepen onder Belgische vlag
voeren. De Belgische vloot is nu nr 4 in Europa
en nr 15 op wereldvlak. Weerom een argument tegen
“Seablindness”.
4. Vooraleer vrijdag 26 juni aan te vatten ben
ik U eerst een persoonlijke uitleg schuldig. De conferentie over maritieme
strategie van donderdag 25 juni stond met stip en tripel underscore genoteerd in mijn agenda. Maar elke dag
dichter bij de datum steeg de omgevingstemperatuur met enkele graden. En al
voel ik mij nog jong, dan ziet mijn omgeving dat duidelijk iets anders. De
druk van het thuisfront om thuis te blijven werd sterker en sterker. Vooral
de verplaatsing naar Brussel (tram – trein) en dito terugweg vonden geen
genade in de ogen van mijn naasten. En wat doet een mens in dergelijke
omstandigheden? Juist, en dat met pijn in het hart. (noteer wel dat zelfs
mijn dochter op vrijdag met een overvolle trein zonder airco is moeten
terugkeren uit Brussel........).
Hetzelfde dilemma stelde zich vrijdag voor een verplaatsing naar Oostende
voor de AV van Resvetmar. Meteo: code Rood voor
het hele land. Bij nader toezien was er toch nog een strookje code geel aan
de kust, en de verplaatsing kon per gekoelde wagen met gegarandeerde
parking bij de Navy Academy (ex Bootsman Johnson). Deze twee verzachtende
omstandigheden waren voldoende voor een groen licht naar de kust.
Een korte zitting op het schaduwrijke terras van de Marineclub
in Oostende waar de statutaire AV werd afgehandeld betekende maar een
aanloop naar het bezoek aan de pas gedoopte M940 Oostende. Die was wel
toegankelijk voor het grote publiek, maar. LTZ(R) Emmanuel Reynaerts had een speciaal bezoek kunnen regelen onder
leiding van Niels, de LTZ Hoofd van de Operationele Dienst.
Tussen twee indrukwekkende wiegen voor de nog ontbrekende USV's in de fysische ruimte van de toolbox,
mochten we binnentreden in de citadel.
Hoogtepunten van het bezoek waren uiteraard de brug, het CIC en het CCS. De
brug vormt een enorme ruimte, die in tegenstelling tot de vroegere
geplogenheden in normale omstandigheden nu enkel bemand wordt door één
officier van wacht met roerganger.
De vergelijking is een beetje oneerlijk, maar het contrast tussen de brug
van de generatie M477 Oudenaarde en die van de M940 is overdonderend. Een
opvallend detail: de traditionele pijlkompassen ontbreken. Die werden hier
vervangen door periscoopachtige contstructies,
met digitale output naar het navigatiescherm met rechtstreekse visualisatie
van de koers van een gepijld vaartuig. Het
klassieke ongeloof van de anciens dat er op de moderne schepen geen
fysische zeekaarten meer aanwezig zijn, lokte nog maar eens een kleine
polemiek uit. Moeten we ons inderdaad neerleggen bij de vaststelling dat de
redundantie van de systemen tegenwoordig zo robuust is, dat er wel andere
en zwaardere problemen op te lossen zullen zijn in geval van totale
black-out?
Vanuit het CIC worden de oppervlakte-, onderwater- en luchtdrones
aangestuurd voor de mijnenbestrijding, maar er bevinding zich ook schermen
voor communicatie, navigatie detectie van lucht- en zeedreiging,
damage control en brandbestrijding.
In het CCS kregen we een mooi zicht op de propulsie die gebeurt met
elektromotoren terwijl drie dieselgeneratoren de stroom kunnen opwekken. In
tegenstelling tot de tripartite-generatie wordt de beweeglijkheid van het
schip niet meer door “active rudders”
gegarandeerd, maar door twee klassieke boegschroeven en één hekschroef.
Al is het schip gebouwd om buiten de gevarenzone te blijven toch is het
voorzien van een sonar en een reeks degaussingcircuits.
Want mijnenvelden kunnen groot zijn waardoor het soms nodig is dat het
schip zich verder moet wagen. Dat gebeurt dan wel enkel in een vooraf gecreêerde veilige zone.
Om de machinekamer ook fysisch te kunnen aanschouwen ontbrak helaas de
tijd, maar de camerabeelden volstonden om een goede indruk te geven.
Na een bezoek van meer dan twee uur onder een heerlijke airco-temperatuur
hadden we zowat het hele schip doorlopen, en konden we met een voldaan
gevoel en de nodige trots afscheid nemen. En zo eindigde de week toch nog
met een positieve noot voor ondergetekende. Met dank aan Niels en Emmanuel.
5. Maar dan is er nog altijd de Straat van
Hormuz. Is die nu open of niet open? Zeker is dat de IMO een grootscheepse
operatie heeft willen opzetten om ongeveer 11000 bemanningsleden, na lange
blokkering, te evacueren uit de Perzische golf. (NT 24/6/2026). Maar amper
was de operatie van start gegaan of ze werd al onderbroken wegens één of
andere opmerking van Trump, terwijl ook het schieten en terugschieten niet
gestopt is. De situatie is op zijn minst onduidelijk.
Ook over de inhoud van de zogenaamde deal en de interpretatie ervan is er
nog allesbehalve klaarheid. Zo zou de zogenaamde vrije doorvaart maar voor
een beperkte tijd van kracht zijn, en zou Iran aansturen op betaalde
doorvaarten. Volgens internationaal zeerecht zou een tol uitgesloten zijn
maar een betaling onder het mom van maritieme dienstverlening zou dan wel
kunnen. En dat is een gedroomd scenario: strooi overal rond dat de
traditionele vaarroute vol ligt met mijnen die ge zelf niet meer weet
liggen, ontwikkel een nieuwe route vlak bij je kust waar je een vergoeding
“maritieme dienstverlening” kan vragen, en klaar is Kees. Niet
verwonderlijk dat Oman daar ook wel brood in ziet. Die hebben namelijk op
dinsdag 23 juni een gezamenlijke verklaring met Iran uitgestuurd over de
start van een nieuwe werkgroep met als doel “een akkoord te bereiken over
het toekomstige beheer van de scheepvaart in de Straat van Hormuz en de
diensten die in dit verband zullen worden verleend, alsmede de bijbehorende
kosten,in overeenstemming met internationale
normen” Trump is uiteraard “not amused” en heeft
al gedreigd om Oman “op te blazen” als ze ermee doorgaan. (nl.427 24/6/2028
e.v.a)
6. Het 60-jarig bestaan van onze club
verbleekt bij de indrukwekkende 175 jaar van de RYCB. Zij werden gesticht
in 1851 en delen dit stichtingsjaar met de Koninklijke Roei- en
Zeilvereniging De Maas. Dat werd op passende wijze gevierd op zaterdag 27
juni ll. Onze oprechte felicilitaties.
Op 24/10 is er een groots feest.
7. Volgende zaterdag 11 juli is het dan
eindelijk zo ver: dan start de Tall Ship's
Antwerp die loopt tot dinsdag 14 juli. Achter de schermen wordt uiteraard
al druk gewerkt. De captain's manuals
zijn verspreid, en de liaison officers zijn
toegewezen aan hun schepen. Spijtig genoeg hebben twee leden van onze club
moeten afhaken wegens medische problemen, de rest van onze kandidaten
hebben allemaal een taak.
De ligging van de schepen is te volgen op een interactieve kaart die mits doorclicken ook een foto van het schip en de
karakteristieken weergeeft. https://tallships.antwerpen.be/nl-BE/scheepslocaties
Voor dit jaar is er ook een nieuwigheid. Tijdens vorige evenementen kwamen
een aantal erfgoedschepen afgezakt naar Antwerpen, maar zij moesten hun
eigen boontjes doppen. Dit jaar worden zij officieel als gast erkend. Onder
dit statuut vallen maar liefst 29 erfgoedschepen die gezamenlijk zullen
aanmeren in het Kattendijkdok-Oost ten noorden van het Schengenplein. En al
maken ze geen deel uit van het evenement, toch zullen zij bijgestaan worden
door het LO-team. Twee RBNRC'ers zullen de
uitdaging aangaan om dit nieuw type dienstverlening vorm te geven.
8. Als U deze nieuwsbrief ontvangt zullen de
Navy-days in Zeebrugge helaas reeds achter de rug
zijn. Zij die erbij waren zullen er ongetwijfeld van genoten hebben; De
mogelijkheid bestond ook om kennis te maken met de USS Mount Whitney, het vlaggenschip van de Amerikaanse 6de vloot,
dat een kort bezoek bracht aan de Zeebrugse
haven. Het kwam aan op 2 juli en werd verwelkomd door Defensieminister Theo
Francken, de Amerikaanse Ambassadeur Bill White en Divisieadmiraal Tanguy Botman
(Flows 3/7/2026). Tijdens de havenrondvaarten met de Zeemeeuw kon het schip
ook vanop het water bewonderd worden. Een algemeen overzicht.
 Ook van onze Marine kwam zopas het
bericht dat fregatkapitein Ilja van Hespen bevorderd werd tot kapitein ter
zee en vanaf 1 juli benoemd is tot verbindingsofficier voor Defensie in
Washington.
Hij zal het Belgische leger, en niet alleen de Marine vertegenwoordigen in
het Pentagon, waar hij de beschikking krijgt over een eigen bureau. (Flows
4/7/2026)
Met onze felicitaties. Een van zijn voorgangers aldaar was kolonel Housen.
9. Het enthousiasme voor de restauratie van de
Penwy is nog niet bekoeld, integendeel. Het scheepje wordt mooier en
mooier. Dat moet ook zo want op 7 november wordt het aan het publiek
voorgesteld tijdens onze shanti-namiddag. (dat
staat toch al in uw agenda mag ik hopen?).
Vrijdag 3 juli was er weer een werkdag en de volgende wordt voorzien op 16
juli. Wie mee wil doen: aanmelden bij Gert Baekelmans.
En dan is er ook nog ons happy hour: volgende woensdag 8 juli van 14 tot 17
uur op de Angèle. Pas echter op: afrit Merksem is geen optie meer wegens
werken aan de ring. Rondrijden via Ekeren, of eigen sluipwegen nemen...
Willy 05/07/2026
|
