|
1. Ongeveer één vijfde van de aanwezigen op het
maandelijks diner van Mars & Mercurius in het Hof van Reyen in Boechout op 9 juni had een lidkaart van RBNRC
op zak. Zoiets noemt men doorgaans een stevige delegatie. En zij, trouwens
samen met de overige deelnemers, konden tevreden huiswaarts keren na een
uiterst geslaagde avond.
Met als uitgangspunt dat België een maritiem land is, dat echter lang aan “seablindness” leed, voerde divisieadmiraal Botman de
aanwezigen duidelijk, gestructureerd en bondig naar de kern van zijn
betoog. Via een korte beschrijving van de 4 capaciteiten waarover de
Belgische Marine moet beschikken, waarin de fregatten (surface),
de patrouillevaartuigen (coastal), de marinefuseliers (harbour) en
de mijnenbestrijding (warfare) elk hun eigen
plaats hebben, gaf hij een inkijk in het lopende project voor de bouw van
12 moderne mijnenbestrijdingsplatformen, 6 voor Nederland en 6 voor België.
De scheepscasco's worden wel in Frankrijk gebouwd, maar ook de Belgische
industrie mag een substantieel graantje meepikken bij de uitrusting. (ABC
motoren, FN-wapens...).
Dat België in dit project de lead gekregen heeft is niet verwonderlijk,
gezien de sterke internationale reputatie van onze Marine in de
mijnenbestrijding. Die is gevestigd door verschillende exploten, waaronder
het onschadelijk maken van een record-aantal van
280 mijnen, door de tripartites Iris, Myosotis en Dyanthus
tijdens de operatie Southern Breeze in de
Perzische golf (1991), zeker veel heeft bijgedragen.
De troef van de nieuwe platformen is wel dat ze volwaardig aan
mijnenbestrijding kunnen doen, zonder fysische aanwezigheid in de
gevarenzone van de mijnenvelden. “Detect to engage” met als stappen:
Search, Detect (400m), Classify
and Identify (250m),
Move, Engage worden door drones en
afstandssystemen gewaarborgd. Sleutelelement daarin is de USV (Unmanned Surface Vessel).
Deze nieuwe vorm van mijnenbestrijding kan zelfs vanuit een container op
land, een zgn. toolbox worden beheerst.
Tot slot: wist U dat drones zelfs autonoom kunnen vegen? De tijd van het
manueel uitzetten van veegtuig lijkt dus nu wel definitief voorbij.
2. Ook wie niet aanwezig was op de dinercauserie
van Mars & Mercurius heeft de afgelopen 14-daagse de kans gehad om
divisieadmiraal Botman aan het woord te horen en te zien.
Op dinsdag 16 juni was hij te
gast op Canvas in “Terzake”.
De aanleiding was het nakende “akkoord” tussen de USA en Iran, waarbij de
kans dat de Primula echt zou ingezet worden in de Straat van Hormuz met
ettelijke punten gestegen is. De beslissing was op dat moment nog niet
genomen omdat de twee voorwaarden daartoe: 1) permanent staakt het vuren,
2) internationaal mandaat toen nog niet vervuld waren.
Op het ogenblik dat de beslissing definitief genomen is kan België op drie
manieren bijdragen bij de internationale coalitie:
– door de fysische aanwezigheid van de Primula ter plaatse, mits beschermd
door fregatten van de coalitiepartners.
– door het overvliegen van drones en toolbox.
– door het ter beschikking stellen van experten.
In het najaar zou mogelijk ook een fregat kunnen nagestuurd worden.
De admiraal maakte dankbaar gebruik van zijn passage bij Canvas om de
reputatie van onze Marine nog eens in de verf te zetten (Perzische Golf
1991) en hij liet ook verstaan dat rekrutering en opleiding van personeel
een belangrijk onderdeel vormt van het huidige moderniseringsprogramma.
Hopelijk dragen dergelijke tussenkomsten bij om het draagvlak voor onze
Marine en de noodzakelijke investeringen te vergroten bij het grote
publiek.
3. Op het ogenblik dat ik dit schrijf is er dus
een ondertekende “deal” tussen de USA en Iran. De meest compacte maar
treffende commentaar daarover vond ik op 18/6/2026 in de Standaard in een
cartoon van Lecter, spijtig genoeg onder
copyright. De tekening stelt een zelfvoldane Donald Trump voor met op zijn
baseball-petje de tekst: “Made Iran Great Again”.
(nvdr: ondertussen is de Straat van Hormuz toch
al terug dicht...)
Wegens die deal liep hij wel op wolkjes, waardoor hij voorwaar zijn houding
tegenover Oekraïne heeft aangepast tijdens de G7-conferentie, en zelfs
Rusland als agressor in het conflict benoemd heeft. Het feit dat Oekraïne
voor het ogenblik in een sterkere positie staat zal daar ook wel niet
vreemd aan zijn. Laten we hopen dat deze situatie toch minstens een aantal
dagen standhoudt, en een telefoontje van Poetin weer voor omkeer zorgt.
Deze laatste lijkt nog altijd in de overtuiging te leven dat hij het
maximum kan binnenhalen. Ook op het terrein van de hybride oorlogvoering
lijken we, te oordelen naar een bizar incident in het Kanaal, in een nieuwe
fase terecht gekomen te zijn.(DS 18/6/2026).
De 70-jarige Alan Kelvey schrok zich namelijk een
hoedje toen, ten zuiden van het eiland Wight, een
Russisch fregat, de Admiral Grigorovich,
het vuur opende op de zeilsboot waarmee hij het
Kanaal wilde oversteken. Volgens de Russen zou hij een gevaarlijke koers
hebben aangehouden en niet gereageerd hebben op radiocontact, noch op
lichtsignalen, zodat uiteindelijk waarschuwingsschoten nodig waren om hem
te overtuigen om rechtsomkeer te maken.
Objectief gezien, en als de feiten zich inderdaad hebben voorgedaan zoals
de Russen claimen, hadden zij het volste recht om zo te reageren. Stel U in
de plaats van de gezagvoerder, die een vaartuig op ramkoers ziet afkomen op
zijn fregat, dat ondanks herhaalde waarschuwingen niet van zijn ramkoers
afwijkt, en dit in een tijdperk waarin zelfmoordaanslagen schering en
inslag zijn.
Maar Kelvey blijft bij zijn stelling dat er niets
aan de hand was, en dat de waarschuwingsschoten out of the blue kwamen.
Waarnemers koppelen dit incident aan de entering door het Britse leger van
de olietanker Smyrtos, die zou deel uitmaken van
de Russische schaduwvloot, op zondag 14 juni. (Flows 14/6/2026).
Toen was de Admiral Grigorovich
in de buurt. Sinds april opereert die permanent in Kanaal en Noordzee om de
tankers met Russische olie te escorteren.
Dan zouden de schoten eerder bedoeld zijn als waarschuwing aan de Britse
regering, die nu al, als één van de grootste steunverleners aan Oekraïne,
een geliefd doelwit blijkt te zijn van Rusland in de diverse hybride
incidenten met Londen als middelpunt. Vanuit dat standpunt wijst dit wel op
een verdere escalatie van deze hybride oorlog. Vanuit Polen krijgt men
overigens gelijklopende signalen over een Russische 5de colonne die steeds
driester wordt. Poetin slaat steeds wilder om zich heen nu de krijgskansen
in Oekraïne niet meer zo gunstig staan voor hem. En daar bovenop komt nog
dat de Oekraïense marine zopas een Nederlandse tripartite-mijnenjager, de Zr.Ms Makkum, in ontvangst heeft mogen nemen …!
De Belgische regering blijkt wel proactief te hebben ingespeeld op de
oplopende spanning, daar zij zopas groen licht gegeven hebben voor een moderniseringsprogramma
van de drie kustpatrouillevaartuigen Vega, Castor en Pollux. De Vega, die
nog in afwerking is komt het eerst aan de beurt omdat een groot deel van de
modernisering al is opgenomen in het originele bouwplan. De 12 jaar oude
Castor en Pollux volgen. De return voor de Belgische industrie zou 44%
bedragen. (Belga Pressreview: 121300 JUN 2026 – 150800 JUN 2026) Hiermee is
de vraag dus beantwoord hoe deze drie schepen van verschillende ouderdom
toch op dezelfde wijze operationeel kunnen blijven.
Belangrijk voor onze Marine is ook de beslissing om Dok 1 van de
marinebasis Zeebrugge te herstellen en te renoveren. De kademuren worden
vernieuwd, er komen geautomatiseerde kadefaciliteiten met afstandsbediening
en het operationeel niveau wordt op -11 meter gebracht. Bovendien wordt de
helipoort gemoderniseerd, en de scheepshelling wordt een volwaardige
militaire RoRo-faciliteit. Hiermee kunnen troepen
en zwaar rollend materieel in tijden van crisis of grootschalige oefeningen
vlot ontscheept of ingescheept worden via Zeebrugge. Trafficverlies voor
Antwerpen? De faciltiteit zou ook kunnen
opengesteld worden voor bepaalde civiele transporten wat een economisch
win-win zou kunnen betekenen.Belga Pressreview:
081300 JUN 2026 – 090800 JUN 2026
4. Ook in het binnenland blijft het woelig in
maritieme kringen na de zoveelste loodsenstaking die opnieuw zwaar verlies
opleverde voor onze havens en de daarvan afhangende bedrijven. Niemand had
verwacht dat dit tot een paradigmashift zou leiden, tot de aankondiging
kwam dat een tiental loodsen collega's zochten om zich los te maken van hun
ambtenarenstatuut en als zelfstandigen verder aan het werk te gaan. Zij
baseren zich hiervoor op het Nederlandse model waar de loodsdiensten sinds
1988 geprivatiseerd zijn en de loodsen aandeelhouder zijn van het
Nederlandse Loodswezen BV.
In België zijn de zee-en rivierloodsen nog steeds ambtenaren van de Vlaamse
gemeenschap, onder de vlag van Agentschap MDK.
In de Antwerpse haven krijgt men dan een situatie waarbij beloodsing op de
stroom door ambtenaren gebeurt, terwijl de sleepdiensten privé worden
uitgeoefend. Maar eens men de sluizen gepasseerd is, moet men beroep doen
op dokloodsen van een particulier bedrijf (CVBA Brabo) terwijl de
sleepboten afkomstig zijn van een (semi-)openbaar organisme, het
Havenbedrijf.
Een zelfstandige loodsenorganisatie op de stroom zou dus wel een hele
verandering zijn, en gezien zelfstandigen niet staken reageren de
havengemeenschap en PAB enthousiast op dit nieuws. (GVA 17/6/2026). Maar
begrijpelijk is ook dat de Beroepsvereniging van Loodsen zich distantieert
van het initiatief en de focus blijft zetten op het pensioendossier.(Flows
18/6/2026).
Zonder te veel kennis over het dossier blijft er voor ons leken niet veel
anders over dan vanop de tribune de verdere evolutie op te volgen.
5. Slecht nieuws voor de Zeebrugse
haven: vanaf 2028 wordt het contract met de Nieuw-Zeelandse kiwi-producent Zespri niet meer verlengd en verhuist de trafiek naar
Vlissingen. Bij Belgian New Fruit Warf staan een
300-tal banen op de tocht. (Flows 19/6/2026)
6. De laatste veertien dagen was er heel wat
bedrijvigheid te noteren op de terreinen van MAW Brabo in Burcht. Die
situeerde zich in en rond de Penwy die door enkele enthousiastelingen stap
voor stap wordt klaargemaakt voor de tewaterlating nog dit seizoen. Er werd
geschuurd, vernist, polyestercorrecties aangebracht, de motor werd getest enz.enz. Een volgende sessie zal plaats hebben op
vrijdag 26 juni. Vrijwilligers welkom. Aanmelding bij Gert Baekelmans.
Details en foto's verder in deze e-nieuwsbrief.
7. We kregen het te laat om nog mee te sturen in
de vorige nieuwsbrief, en de dead-line om in te
schrijven voor de avondconferentie van het KHID lag reeds op 18 juni.
Hopelijk heeft iedereen de tussentijdse flash daarover tijdig ontvangen.
Toch een herinnering daarover in bijlage. “Why
is a Belgian maritime strategy
essential?“.
Het is niet zonder enige trots dat we dit aankondigen, want op één of
andere manier houdt dit verband met het thema van de academische zitting op
de viering van ons 60-jarig bestaan op 22 november 2025 in de AMA. Filip
Reyniers, onze penningmeester bracht toen, na inleiding door
divisieadmiraal Botman een key-note speech met de
titel: "Is België zeeblind? Maritieme strategie gisteren, vandaag
en morgen". Volgende donderdag zal hij het panelgesprek inleiden
op basis van zijn rapport: “From Sea Blindness to Sea Power: Belgium’s Maritime Strategy
at High Tide” dat trouwens nadien ook door KHID zal gepubliceerd
worden. Veel succes gewenst voor hemzelf, met de hoop dat de verkondigde
ideeën ook daadwerkelijk zullen worden opgepikt door de beleidsmakers.
8. We kregen ook nieuws van onze oud-commodore
Jean Proot die verslag uitbracht van zijn
deelname aan de 35ste Disaster Victim Identification Team conference in het HQ van INTERPOL
in Lyon. Zie verder in deze nieuwsbrief.
9. Nog enkele agendapunten:
– donderdag 25 juni 17u, dus avondconferentie KHID over Maritieme
Strategie, debat ingeleid door Filip Reyniers (zie boven en verder).
– U hebt al gemerkt dat we met de fundraising voor onze Penwy dit jaar
afwijken van de ernstige thema's en de ludieke toer opgaan. Noteer de datum
van zaterdag 7 november goed in uw agenda want het zal plezant worden met
het shanti-koor “Gaffeltuig” terwijl U ook kennis
zal kunnen maken met de Penwy. Inlichtingen binnenkort.
– Niet echt een club-aangelegenheid, maar in het verleden kregen we toch
regelmatig vragen over het jaarlijkse reënactment-evenement
Peover-camp van HWW op Fort 2 te Wommelgem
tijdens het 1ste week-end van augustus. Verder in
deze nieuwsbrief zal U een mededeling vinden van de organisatoren waarin ze
het evenement, en de daarbij horende militariabeurs
moeten afblazen. De redenen zijn te zoeken in habitat-richtlijnen
die “rücksichtloos” en zeer alomvattend worden
geïnterpreteerd.
– nog enkele belangrijke data voor de Marine:
* woensdag 24 juni vanaf 15u. Doopplechtigheid M940 Oostende.
* zaterdag 4 en zondag 5 juli. Navy-days. Basis
Zeebrugge.
Willy 21/06/2026
|
