Afbeelding met tekst, Lettertype, logo, symbool

Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

Afbeelding met tekst, Lettertype, symbool, Graphics

Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

Afbeelding met tekst, Lettertype, symbool, logo

Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

Afbeelding met tekst, Lettertype, symbool, logo

Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

Afbeelding met tekst, Lettertype, logo, Graphics

Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

Afbeelding met tekst, Lettertype, logo, symbool

Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

 


NIEUWSBRIEF 07/06/2026

 

 

 

Editoriaal:

 

Deze week had ik de gelegenheid om af te reizen naar Ponta Delgada op de Azoren, als Belgische vertegenwoordiger bij de zesde editie van de Maritime Security Course van het Atlantic Centre. Ik mocht er in een panel spreken over de bescherming van de kritieke maritieme infrastructuur op de Noordzee.

Het Atlantic Centre is een internationaal kennis- en samenwerkingscentrum voor veiligheid en defensie, opgericht door Portugal, om de samenwerking tussen landen rond de Atlantische Oceaan te versterken en een platform te bieden voor dialoog, opleiding en onderzoek. Het Atlantic Centre richt zich op thema’s zoals maritieme veiligheid, bescherming van kritieke infrastructuur, cyberveiligheid, klimaatverandering en grensoverschrijdende criminaliteit. Via opleidingen en conferenties brengt het militaire experten, beleidsmakers en onderzoekers uit verschillende landen samen.

Het is interessant om te zien dat Portugal, uiteraard ooit een zeer belangrijke zeemogenheid, dit initiatief neemt. België is vorig jaar ook toegetreden… wat natuurlijk passend is voor de maritieme natie die we zijn.

Dit jaar lag de focus op “blue crime”. Voor de meeste Atlantische landen, waartoe we ook de West-Afrikaanse kuststaten, Brazilië en de Caraïben moeten rekenen, zijn onze problemen op de Noordzee heel ver weg. In de eerste plaats gaat het bij hen over de drugshandel. We bezochten een “semi-submersible”: half boot, half duikboot, in feite niet meer dan een dichtgemaakte kiel verzwaard met 40 ton ballast om onder water te blijven. Die werd door de Portugese Marine nabij de Azoren onderschept. Opgesloten in dit kleine vaartuig voeren vijf mannen een maand lang naar een RV punt in de Atlantische Oceaan om de goederen over te dragen… Afschuwelijk en gevaarlijk werk.

Het was een fijne ervaring om door dit evenement een bezoek te kunnen brengen aan San Miguel, het grootste van de negen eilanden die de Azoren vormen, waar de hoofdstad Ponta Delgada ligt. De Azoren zijn nog steeds Portugees grondgebied en een belangrijk knooppunt diep in de Atlantische Oceaan, op 1400 km van de Portugese kust. Hoewel Portugal het grootste deel van de Tweede Wereldoorlog neutraal was, stelde de autocratische leider Salazar het eiland in 1943 wel open als steunpunt voor de Britten, wat van groot belang was in de ‘Battle for the Atlantic’. Vanaf 1944 konden ook de Amerikanen militair gebruik maken van de Azoren.

Wat minder bekend is, is dat er in de late middeleeuwen maar liefst 1500 Vlamingen woonden, waardoor de Azoren indertijd soms de “islas flemencas” werden genoemd. Op een van de eilanden staat er nog steeds een kerk die door de Vlamingen is gebouwd. De Canon van Vlaanderen wijdt er een kort stukje aan, en ook kan je meer lezen op Lusophonia Magazine.

Veel leesplezier,

Filip

 

 

 

Afbeelding met symbool, logo, Graphics, clipart

Automatisch gegenereerde beschrijving

 

Uit het logboek van de commodore:

 

1.   Dat de leden van onze club veelzijdige interesses en talenten hebben hoef ik hier niet te onderstrepen, dat zit tenslotte ingebakken in het DNA van onze club... Zo konden we tijdens de afgelopen veertiendaagse Gert Baekelmans en Bart Discart aantreffen aan boord van de Saeftinge tussen Tromsö en Bodö in Noorwegen waar zij Mike Celis van STAB assisteerden in een delivery. Van daaruit zou het schip dan verder trekken naar Aalborg voor de start van de Tall Ships Race 2026 op 24 juni e.k. Zie verder in deze nieuwsbrief. Daar vindt U trouwens ook een bijkomend verslag over de pittige Veerse Meerrally van Delta van woensdag 20 mei waarover U reeds kon lezen in vorig logboek.

2.       Enkele van onze leden hadden het voorrecht om op 30 mei deel te nemen aan de jaarlijkse voorjaarsuitstap van KKROA. De organisatie hiervan is al een aantal jaar in handen van ltkol(R) Rudi Isselée, die er telkens in slaagt om een volle dag te vullen met historisch en militair-technisch verantwoorde bezoeken aan sites met een verhaal in binnen- en buitenland. Doorgedreven voorbereiding zorgt ervoor dat deze bezoeken steeds tot in de puntjes verlopen. Onze bewondering en felicitaties daarvoor. 
 
Dit jaar ging het richting Duinkerken waar 86 jaar geleden tussen 27 mei en 4 juni 1940 onder de codenaam “Operation Dynamo” 330.000 soldaten geëvacueerd werden van de stranden en uit de haven. 221.000 Britten, de rest overwegend Fransen, maar ook een 16.000 Belgen konden toen ontkomen. Dit gebeurde dankzij de spectaculaire inzet van middelen: oorlogsschepen, binnenschepen, raderstoomboten, andere toeristische vaartuigen, en de befaamde vloot “Little Ships”. Vooral dit laatste spreekt tot de verbeelding. Deze vloot pleziervaartuigen tussen 9 en 30 meter werd uitsluitend bemand door burgers. Al is het exacte totaal van deze schepen nooit gekend worden er toch getallen genoemd hoger dan 1200. De tol was echter ook aanzienlijk. Niet minder dan 240 schepen in de meest diverse vormen en maten werden tot zinken gebracht, de Royal Air Force verloor maar eventjes 250 toestellen en helaas sneuvelden onderweg nog eens 11.000 soldaten.     
 
Het waren dus deze gebeurtenissen die het thema vormden van de KKROA-uitstap. In de voormiddag werd een bezoek gebracht aan het museum dat gevestigd is in “Bastion 32”, een overblijfsel van de voormalige omwalling van Duinkerken. Dat was tijdens de slag om Duinkerken het hoofdkwartier van admiraal Abrial, als “amiral Nord”, en van generaal Fagarde die Duinkerken moest verdedigen. De “aperitiefwandeling” ging dan langs de noordelijke oever van het “Canal exutoire” om vanop afstand de westelijke pier te kunnen observeren langswaar een groot deel van de Engelse soldaten werden geëvacueerd. De oostelijke pier, bestemd voor de Fransen bestaat niet meer.    
 
De lunch werd genomen aan boord van de historische raderboot Princess Elisabeth die zelf nog deelgenomen heeft aan operatie Dynamo, en ook als acteur optrad in de film “Dunkirk”. Met het uitstekend lunchmenu “1940” werd in de stijl van de dag gebleven.   
 
In de namiddag ging de trip richting Leffrinckoucke naar het Fort des Dunes dat ahw in het hart van de operatie Dynamo gelegen was. 
Het fort zelf is gebouwd in 1878, volgens het systeem van generaal Séré de Rivières, om Duinkerken te beschermen tegen aanvallen vanuit het oosten. Het is nog volledig opgetrokken in de typische gele baksteen uit de streek, en dat nog op een ogenblik dat het duidelijk begon te worden dat baksteen niet meer het antwoord was op het snel moderniserend geschut. Het fort heeft dan ook niet of nauwelijks gediend. Tijdens WO2 toen het fort al sowieso verouderd was, werd het wel nog aktief gebruikt voor kazernering en als steunpunt voor de operatie Dynamo. Het heeft toen enkele voltreffers moeten incasseren waarbij ook generaal Janssen, commandant van de 12de gemotoriseerde infanteriedivisie het leven liet.  
 
Een geleide wandeling door het fort geeft ons ook zicht op de oorspronkelijke bedoelde verdedigingsstrategie, met als hoogtepunt een bezoek aan de rechter caponnière die de oostelijke en zuidelijke  
droge grachten onder schot houdt. Op het einde van de wandeling kunnen ook de museumzalen bezocht worden.   
 
Maar de dag was nog niet ten einde, vooraleer ook een korte blik was geworpen op het voormalige sanatorium van Zuydkote, waar in 1940 tijdens de omsingeling van Duinkerken alle gewonden werden opgevangen. Op de uitgestrekte site van het huidige maritieme hospitaal kan men nog de gebouwen van toen herkennen. Tijdens een laatste drink op een terrasje in Zuydkote werd unaniem vastgesteld dat we weer een uiterst geslaagde dag achter de rug hadden. Felicitaties aan Rudi.

3.       In vorige uitgave kon U al vernemen dat er een ernstig probleem ontstaan is, vooral voor de Belgische Marine, door de grote vertraging die de bouw van de 4 nieuwe ASW-fregatten bij scheepswerven Damen in Nederland hebben opgelopen. Daarbij zou het eerste Belgische fregat pas in 2035 kunnen opgeleverd worden. Noodoplossingen werden toen in het vooruitzicht gesteld. Ondertussen komt er wat meer zicht op hoe deze noodoplossingen er zouden kunnen uitzien. De vertragingen hebben ook te maken met de door de oorlog in Oekraïne snel evoluerende inzichten over benodigde wapensystemen. Een van de pistes zou dan ook zijn om dergelijke systemen in te bouwen in de bestaande fregatten. Maar ook het pad pure leasing van Franse, Italiaanse of Turkse fregatten wordt aktief bewandeld. (DS 29/05/2026). 
 
Bovenstaande was eigenlijk maar een randbemerking in het geciteerde artikel in de Standaard, dat voor de rest berichtte over het vertrek van de M924 Primula naar de Middellandse Zee, samen met de Nederlandse M864 Willemstad. Beide werden vroegtijdig teruggetrokken uit de Baltische Navo-missie Baltic Scentry die werd gestart voor het vrijwaren van onderzeese pipelines en communicatielijnen. Zij zijn nu op weg naar een nieuwe standplaats in de Middellandse Zee, waar zij zullen aansluiten bij de Standing Nato Mine Countermeasures Group 2 (SNMCMG 2). Zo zijn ze dichter bij de Straat van Hormuz op het ogenblik dat er een echt en stabiel vredesakkoord gesloten is. Onder de vlag van de Coalition of the Willing (geen Navo-vlag) kan dan besloten worden om ze verder te laten opstomen naar de Perzische Golf om aldaar eventuele mijnen op te ruimen.    
 
Dat laatste blijft nog altijd een vraagteken. Divisieadmiraal Botman bevestigde wat wij in dit logboek al herhaalde malen geponeerd hebben, dat er nog geen enkel bewijs geleverd is dat die mijnen er effectief liggen. Maar dat is ook niet nodig: “Mijnen op zee werken al vanaf het ogenblik dat erover gesproken wordt” zegt hij.      
 
Vermelden we nog dat beide bijna 40-jaar oude schepen zullen geassisteerd worden door een “toolbox”, een moderne commandocontainer van waaruit zowel lucht, oppervlakte als onderwaterdrones zelfs vanaf de kade kunnen bediend worden. (DS 29/5/2026). Zie ook het artikel van Georges Janssens. 
 
België en Nederland moeten deze oude schepen inzetten, omdat de nieuwe platformen ofwel nog niet geleverd zijn, ofwel nog moeten opgeschaald worden naar operatieve inzetbaarheid. De M940 Oostende, wordt binnenkort wel gedoopt, maar zal eerst in 2027 echt kunnen worden ingezet. De Royal Navy zal de huidige leemtes opvullen door het Bayclass Auxillary ship Lime Bay klaar te maken als moederschip voor mijnenbestrijding. Vanuit Gibraltar is het aan het opstomen richting de Straat van Hormuz met een reeks geavanceerde mijnenbestrijdingssystemen en een honderdtal specialisten aan boord.(G-captain 26/5/2026)  
 
Terloops weze nog vermeld dat SNMCMG2 al vanaf 29 mei ondersteuning krijgt van twee MQ-9B SkyGuardian drones van Belgische makelij, tegen illegale migratie en criminele activiteiten op zee.(Flows 29/5/2026).      
 
Lezers die zich nog In extremis konden inschrijven voor de diner-causerie van divisieadmiraal Botman, ingericht door Mars & Mercurius op 9 juni e.k. zullen ongetwijfeld uit de eerste hand worden bijgepraat over bovenstaande problematiek. (zie uitnodiging pro memorie, inschrijvingen zijn afgesloten, verder in deze nieuwsbrief.    

4.       Terwijl echte onderhandelingen uitblijven lijkt deze door ondoordacht impuls gestarte oorlog, buiten het menselijk leed en de economische schade, te leiden naar een geïnstitutionaliseerde tolheffing door de Straat van Hormuz. (DS 01/06/2026) Inderdaad heeft Iran reeds een nieuw “Agentschap voor de Perzische Golf” (PGSA) opgericht om tol te innen. Dat is nu al vrolijk aan het onderhandelen met rederijen en reikt vaarbewijzen uit. Vermoedelijke bondgenoten van de USA mogen nog niet door maar voor alle andere landen geldt er nu een gelaagd tarief, Russische en Chinese schepen genieten van het laagste tarief, betaalbaar in cryptomunten.   
 
Daardoor blijft het systeem buiten het internationaal betalingsverkeer dat gedomineerd wordt door de Amerikanen. Officieel wordt ook geen tol geheven, maar gaat het over een “verzekering voor transitkosten”        
Oman staat opvallend tolerant tegenover deze ontwikkeling en het lijkt erop dat zij het wel zien zitten om een graantje mee te pikken.     
 
De gedoodverfde verliezer van dit conflict, die zogezegd volledig uitgeschakeld was, lijkt dus af te stevenen op een behoorlijke bijverdienste, die nota bene voordien totaal onbestaande was. Mooi resultaat voor Donald en Bibi........

5.       Rusland beweert twee magnetische mijnen gevonden te hebben op de gastanker Arrhenius die uit Antwerpen kwam. Ze zouden ontdekt zijn toen het schip aangemeerd was in Oest-Loega bij Sint-Petersburg.(Flows 26/5/2025). Ondertussen werden de videobeelden van het verblijf van de tanker in Antwerpen geanalyseerd door het kabinet van Buitenlandse Zaken met als conclusie dat, als er al mijnen waren, er met zekerheid geen enkele link is met Antwerpen of zelfs België. Dit wordt bevestigd door de dienst Maritieme Beveiliging van FOD Mobiliteit. (GVA 29/5/2026).  
 
Volgens de Russen waren het magnetische zeemijnen, gefabriceerd in een NAVO-land, en had de Arrhenius een verdachte vertraging ondergaan in Antwerpen, zogenaamd wegens dokwerkersstaking. 
De Arrhenius was in Antwerpen van 14 tot 16 mei; dus los van de staking die plaats had op 11 en 12 mei.      
 
De Russen hadden op dat ogenblik niet het minste vermoeden dat op 3 juni een oorlosschip in een droogdok van Kronstadt door Oekraïense drones zou kunnen beschadigd worden. Daarbij werd ook een olieraffinaderij aldaar beschadigd, en dat amper op 15 km van Sint Petersburg, waar op dat ogenblik een internationale economische conferentie zou opstarten, de Russische tegenhanger van Davos.(DS 4/6/2026). Poetin zal het zich wel wat anders gedroomd hebben. 
 
Is het toeval dat juist nu minister Francken besloten heeft om 250 miljoen te investeren in de voorbereiding van de havens van Zeebrugge en Antwerpen, voor snelle ontvangst en doorvoer van troepen en materiaal bij grootschalige Navo-operaties?(Flows 5/6/2026)

6.       Over Port of Antwerp Bruges (PAB) waren trouwens nog een aantal nieuwsfeiten te lezen. Belangrijk was de goedkeuring door de Vlaamse regering van het ontwerp projectbesluit Containercluser Linker Scheldeoever. Dit is een belangrijke stap voor de ECA (Extra Containercapaciteit Antwerpen), met daarin het 2de getijdendok, het zgn boemerangdok. Dat zal in noordwestelijke richting vertrekken aan de noordelijke kade bij de Scheldevan het Deurganckdok. Halfweg zal het dan afbuigen naar het westen.(Flows 30/5/2026) Dit nieuwe dok is een compromis, nautisch discuteerbaar, omwille van de (hernieuwde) leefbaarheid van Doel, waarbij er alleen aanlegplaatsen komen op de zuid-westelijke, zuidelijke en noordelijke oever van het dok. De noordoostelijke blijft een groene bufferzone voor Doel. Meer details en visualisatie, zie de bijdrage van Georges Janssens in de e-nieuwsbrief. 

Ook niet zonder belang was de aanduiding van de nieuwe CEO van PoAB, de Nederlander Rob Smeets, de vroegere COO en interim-CEO, als enige interne kandidaat tussen 50 gegadigden. Dit zou een teken zijn van het grote krediet dat hij geniet bij het personeel. (DS 5/6/2026). Wij wensen hem veel succes toe met deze nieuwe uitdaging. En die is niet van de minste, want heel wat heikele dossiers staan op de wachtlijst, met bovenaan de toekomst van de Antwerpse Chemie.
 
Eén dossiertje lijkt zijn ontknoping te naderen. Bij de vergelijking van de 3 aangekochte sleepboten: één elektrische, één op methanol en één op waterstof, lijken de twee eerste het meeste potentieel te hebben. (Flows 3/8/2026). Of zou het vertrek van Jacques Vandermeiren, de grote believer in waterstof, daar al iets mee te maken hebben? Zoals reeds eerder aangetoond in dit logboek is de rem op waterstof vooral te wijten aan het kip of ei-syndroom.     

7.       Eerstvolgende activiteiten in onze club:  
– restauratiewerken aan de Penwy op dinsdag 9 juni, vrijdag 12 juni en dinsdag 16 juni. RV telkens om 10 uur op de terreinen van MAW Brabo in Burcht. Wie wil helpen is welkom, maar best eerst aanmelden bij Gert Baekelmans.   
– Happy Hour op woensdag 10 juni tussen 14u en 17u a/b Angèle.      
– Save the date: zaterdag 7 november vanaf 14uur. Shanties around the Penwy, een gezellige samenkomst begeleid door het Shantiekoor “Het Gaffeltuig” en ten voordele van de bootkas van de Penwy.    
– En voor wie ingeschreven is: 9 juni vanaf 18.15. Diner-causerie van divisieadmiraal Botman bij Mars & Mercurius. Hof van Reyen Boechout. 
 
Willy 07/06/2026