Afbeelding met tekst, Lettertype, logo, symbool

Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

Afbeelding met tekst, Lettertype, symbool, Graphics

Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

Afbeelding met tekst, Lettertype, symbool, logo

Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

Afbeelding met tekst, Lettertype, symbool, logo

Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

Afbeelding met tekst, Lettertype, logo, Graphics

Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

Afbeelding met tekst, Lettertype, logo, symbool

Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

 


 


 

NIEUWSBRIEF 26/04/2026

 

 

 

Editoriaal:

 

Eerst en vooral een rechtzetting: in het editoriaal van een vorige nieuwsbrief schreef ik dat een bijdrage van de Belgische Marine aan de bescherming van onze koopvaardij bij de zeestraat van Hormuz vandaag “jammer genoeg complete fictie is”. Contacten binnen de Marine hebben me verzekerd dat onze huidige generatie mijnenjagers nog steeds perfect in staat zijn om te opereren in dat gebied, weliswaar in combinatie met andere schepen die hen mee beschermen, en op voorwaarde van een gewijzigde context. De Primula wordt inderdaad klaar gemaakt voor een missie naar de Middellandse Zee, om dichter bij het “theater” te zijn en indien gevraagd een rol te spelen in de mijnenbestrijding ter plaatse. Ook is er de (enigszins out of the box) optie om de “toolbox voor mijnenbestrijding” als mobiele commandocontainer naar daar te verplaatsen om drones aan te sturen vanop land, vanaf een naburige en bevriende kust.

 

Op gebied van de beveiliging van de kritieke maritieme infrastructuur zagen we afgelopen week een belangrijk moment met de formele ondertekening van een samenwerkingsakkoord tussen het Koninklijk Hoger Instituut voor Defensie en de Blauwe Cluster, bij de lancering van het ecosysteem maritieme beveiliging in Gent. Dit vindt plaats binnen een merkbare verschuiving in de laatste twee jaar waarbij België zijn maritieme ruimte systematischer en strategischer begint te benaderen. De aanleiding is duidelijk: de offshore kritieke infrastructuur is van vitaal belang én kwetsbaar. De nieuwe geopolitieke context heeft dit versneld zichtbaar gemaakt.

 

Het antwoord dat hier vorm krijgt, is dat van een ecosysteem waarin Defensie, industrie en kennisinstellingen samenwerken rond concrete toepassingen. De nadruk lag dan ook op projectgeneratie: monitoring, detectie en bescherming van infrastructuur worden benaderd als technologische en industriële uitdagingen. De Blauwe Cluster zal hierbij een rol speler als ‘facilitator’ om partners bij elkaar te brengen en wegwijs te maken in de vele bestaande financieringsmechanismes om dit verder te ontwikkelen. Voor België ligt hier zeker een kans om vanuit zijn sterke kennisbasis niches te ontwikkelen in een groeiende Europese markt.

 

Een openstaande vraag blijft wie de de ‘klant’ is van deze nieuwe technologie: moeten de asset owners opdraaien voor de meerkost van deze beveiliging, of is dit een verantwoordelijkheid van de overheid? Kortom, gaan we dit doen met private of met publieke middelen? Of een combinatie? Dit lijkt me toch één van de kernvraagstukken bij de ontwikkeling van een volwaardige maritieme strategie voor ons land.

 

 

Veel leesplezier,

 

Filip

 

 

Afbeelding met symbool, logo, Graphics, clipart

Automatisch gegenereerde beschrijving

 

Uit het logboek van de commodore:

 

1.       Maandag 13 april was het wel druk voor de club. Twee activiteiten stonden geprogrammeerd. De lezers van onze nieuwsbrief, niet-leden van onze club zullen ons hopelijk niet kwalijk nemen dat wij hierop wat dieper zullen ingaan.

2.       In de voormiddag van 13 april was er verzamelen geblazen voor Delta in de Angèle. Op het programma stonden vooral de organisatie van de komende zeilstages in de week van 20 april, en de bootjesrally van 20 mei. De restauratiestatus van de Penwy zou ook aan bod komen.
 
Vooreerst was er het aangename weerzien met Delta- commander Paul Mallentjer, die min of meer gerecupereerd uit een zware medische fase terug voor de troepen mocht verschijnen. Hij liet wel weten dat hij zich voorlopig wat op de achtergrond wil houden, gezien er nog een belangrijk genezingstraject af te leggen is. Er wordt dus iemand gezocht die de fakkel tijdelijk wil overnemen, met alle steun van Paul in de back-office. Van de gelegenheid willen wij gebruik maken om Paul hartelijk te danken voor zijn inzet en resultaten, en hopen dat hij zo vlug mogelijk volledig hersteld zijn functie ten volle terug kan opnemen.  
 
Hierna werden de komende activiteiten verder besproken, te beginnen met de zeilstages op Jaguar 22.     
 
De bootjesrally van 20 mei zal zoals vorig jaar vertrekken vanuit Arnemuiden. Er werd beslist om een beter, en duurder type boot te huren. Voorlopig werden 4 boten vastgelegd van het type Belz 620, er is dus nog plaats voor een viertal deelnemers, vooraleer moet beslist worden tot het huren van een extra-boot. Toegankelijk voor alle RBNRC-leden, bij overboeking, wachtlijst met prioriteit voor ingeschreven Delta's.    
 
Bij de bespreking van de restauratiestatus van de Penwy ontstond een geanimeerde discussie rond het financieel worst-case scenario dat werd voorgesteld. Dit was zo indrukwekkend dat vragen gesteld werden rond de leefbaarheid van het project. Analyse van de rubrieken in dat scenario gaf wel vlug aan dat een aantal grote posten eigenlijk nooit zouden nodig zijn. Op basis van de wetenschap dat dit niet alleen een project is met een kostenplaatje maar dat de gezamenlijke inzet een enorme bijdrage levert aan de teamspirit binnen het smaldeel was er geen twijfel meer mogelijk: Penwy zal varen in 2027. Er was nog wel een kleine horde te nemen: de kast waarin de ophaalbare kiel wordt opgetrokken was nog niet geïnspecteerd en kon nog voor een laatste verrassing zorgen. Maar op 18 april kwam er een triomfantelijk SMS'je vanuit Burcht: “kielkast picco bello”.       
 
Ondertussen was er nog in ons midden een deus ex machina opgestaan: door toedoen een van onze leden heeft de firma Evapco een belangrijk sponsorbedrag ter beschikking gesteld van ons project. Evapco bestaat dit jaar in mei 50 jaar. Op 50 jaar zijn ze van nul, gestart in Heist-op den Berg naar DE wereldleider gegroeid met 33 vestigingen verspreid over alle continenten, de meeste in de USA. Hun voornaamste product zijn koeltorens voor de industrie en voor datacenters. Met onze oprechte dank zullen we dit bedrijf regelmatig in onze nieuwsbrieven vermelden.
 
Daarmee kunnen we voor ons gebruikelijk fundraising event in het najaar voor de bootkas ons vooral richten op de exploitatiekosten van onze Penwy in 2027. Save the date: zaterdag 7 november voor ons volgend fundraising evenement, dat zal plaatshebben in het clubhuis van MAW Brabo in Burcht. Een tipje van de sluier kunnen we nog niet lichten, maar het wordt plezant in de namiddag en misschien wat culinair nadien. En ook de Penwy zal daar hoogstwaarschijnlijk nog te zien zijn.........Allen daarheen dus........

3.       Na een broodjeslunch in de Angèle zette een deel van het gezelschap zich te voet en per fiets op weg naar de Brouwersvliet voor een geleid bezoek aan de door VNSN opgezette tentoonstelling “Even poolshoogte nemen”. Ook rechtstreeks waren onze leden toegestroomd, om ditmaal een voltallige groep te vormen die zich bij de gids present kon melden. Gids Jan Michels loodste ons door deze kleine maar volledige tentoonstelling en liet ons in bewondering staan voor het menselijk vernuft, dat al van in de diepe oudheid de mens in staat stelde om zijn weg over de onbekende wateren van zeeën en oceanen te vinden. Chronologisch werden we meegenomen van de meest eenvoudige tot de meer gesofistikeerde apparatuur om uit te komen bij de sextant, die ook nog vandaag zijn diensten bewijst bij uitval van de elektronische apparatuur.      

 


Niet alleen de directe, maar ook de indirecte hulpmiddelen voor positiebepaling kregen hun plaats op de tentoonstelling. Snelheids-en dieptelogsystemen en kompassen ontbreken niet. Ook staan een aantal demonstratietoestellen ter beschikking van het publiek, dit alles gelardeerd met een selectie prachtige scheepsmodellen en kaarten uit de eigen collectie van VNSM, hierbij gefeliciteerd voor dit initiatief. De aanwezigen hebben het zich zeker niet beklaagd en vooral de leden van ons smaldeel Delta waren in de wolken met deze visuele aanvulling van de recent gevolgde cursusdag over astronavigatie.

U wist trouwens al wel dat “poolshoogte nemen”, letterlijk: de elevatie van de poolster opmeten, onmiddellijk 1 op 1 de breedtegraad aangeeft waarop men zich bevindt, weliswaar en vanzelfsprekend, alleen in het noordelijk halfrond. Wie het niet gelooft kan dit thuis uittesten met het kartonnen, zelf ineen te knutselen kwadrant dat in de tentoonstelling ter beschikking ligt.

4.       Sinds het bunkerincident in het Antwerpse Deurganckdok, waarin een onbepaalde hoeveelheid zware stookolie weglekte naar dok en later Schelde lijkt er een nautische vloek te hangen over de scheepvaart vanuit, naar, en in de haven. Het begon op 14 april toen een binnenschip, gevuld met zand volledig onder water verdween aan de steiger van Sibelco in Mol.(GVA 15/4/2026). Er waren geen slachtofffers en de milieuimpact was beperkt omdat alleen de inhoud van de eigen brandstoftank problemen gaf. Die kon snel opgevangen worden.   
 
Maar de drukinkt van de kranten was, bij wijze van spreken amper opgedroogd, toen het Nederlandse beunschip Sola Gratia, eveneens geladen met zand, stuurloos op een meerpaal botste op de Schelde tussen de Royers- en Kattendijksluizen, en daaropvolgend ook zonk. (Flows 18/4/2026). Ook hier lekte de eigen brandstof weg. Georges Janssens schreef hier een bijdrage over, zie verder in deze e-nieuwsbrief. Maar hiermee was de vloek nog niet opgeheven, want amper twee dagen later, boorde een binnenschip zich in de flank van de RO-RO carrier “Silver Sun” (Flows 20/4/2026)
 
Een lichtpuntje tussen al dit onheilsnieuws is het feit dat de grote verontreiniging van het incident in het Deurganckdok niet tot in de schorren is doorgedrongen tijdens de recente springtij. Vanuit Nederland is er uiteraard gemor, en de pers is er niet mals voor de Belgen. “Is het niet ontpolderen dan is het vervuiling. Alles moet wijken voor de belangen van de Antwerpse haven; De Belgen de lusten, de Zeeuwen de lasten”, schreef een lezer in het Algemeen Dagblad. (DS 16/4/2026). Ergens hebben ze wel een deeltje gelijk, al is de toestand structureel enorm verbeterd sinds het waterzuiveringsstation ten noorden van Brussel in dienst genomen is. Maar af en toe gebeuren er nog wel eens incidenten, en dan zijn natuurlijk de inwoners stroomafwaarts de pineut.
 
Zo zijn trouwens ook de “Sandoz”-richtlijnen tot stand gekomen voor de chemische industrie, nadat op 1 november 1986 bij een grote fabrieksbrand bij Sandoz in Basel een 20- tal ton met insecticiden en fungiciden verontreinigd bluswater de Rijn is ingelopen. Bovendien kwam ook een onbekende hoeveelheid, sommigen spreken zelfs van 2 ton kwik in de rivier terecht. De Rijn raakte over een lengte van 40 km zwaar verontreinigd, en vissterften werden waargenomen tot in Koblenz (aaltjes), 400 km noordwaarts. Samen met Seveso wordt dit beschouwd als één van de grootste milieurampen in Europa. Sandoz is nu geïntegreerd in Novartis.

5.       Zeker niet daardoor, maar terwijl de incidenten zich opstapelden op de Schelde en de binnenwateren kwam het nieuws van het ontslag van Jacques Vandermeiren, CEO van PAB voor niet ingewijden toch als een donderslag bij heldere hemel. Hij verkoos zijn mandaat niet uit te doen, omdat hij vindt dat de grote uitbreidingswerken rond de extra containercapaciteit, best worden gedaan door de figuur die dit alles uiteindelijk ook zal moeten exploiteren. Vriend en vijand zijn het er over eens dat hij een mooi parcours gereden heeft, met als voornaamste trofee de fusie tussen Antwerpen en Zeebrugge. Er was zelfs een toenadering hangende met Rotterdam. In 2024 bleek wel uit een gelekte e-mail dat de top van de Antwerpse Voka-afdeling niet zo gelukkig was met zijn groene koers, maar nadien leken de rimpels toch terug glad gestreken. Feit is dat hij een grote believer was van de energietransitie via groene waterstof, evenals Saverys overigens.    
Fervente lezers van dit logboek, weten trouwens dat uw dienaar ook op één of andere manier in dat kamp thuis hoort.

6.       Een ander monument dat verdwijnt uit de Antwerpse haven is de koeltoren van Doel 3 die wordt afgebroken in 2027. (Flows 17/4/2026). Een drastischer manier om ons met de neus op de definitieve gevolgen te drukken van die onzalige kernuitstap bestaat er niet. En het binnenkomen of buitenvaren van Antwerpen langs de Schelde, zal helaas niet meer hetzelfde zijn, met nog slechts één koeltoren aan stuurboord, respectievelijk aan bakboord. Waarom moet ik toch steeds aan een gedeeltelijke castratie denken?????

7.       En dan is er natuurlijk nog de Straat van Hormuz. Afhankelijk wanneer U dit leest zal ze open zijn of dicht, en zo is het beeld daar de afgelopen veertien dagen herhaaldelijk veranderd. De irrationele bokkensprongen van een zich steeds verder van de ratio verwijderende Amerikaanse president is daar gedeeltelijk debet aan. En dat heeft zich geuit door een aantal enteringen en beschietingen door enerzijds de Amerikaanse marine, en anderzijds door de zogezegd “uitgeschakelde” Iraanse marine van de Revolutionaire Garde. Buiten alle economische ellende die dit wereldwijd meebrengt zijn wel de ongeveer 20.000 zeelui de dupe, die daar geblokkeerd zitten en geen weg meer uit kunnen.(DS 22/4/2026) Bemanningswissels zijn moeilijk, omdat niemand zit te springen om de dienst over te nemen op een geblokkeerd schip in oorlogsgebied. Bovendien gaat het voor een belangrijk percentage om schaars hooggeschoold personeel, o.a. voor de tankers met LNG. En voor de wapenstilstand waren de meeste luchthavens van de emiraten en Qatar gesloten wegens drone-of raketdreiging.
 
In de Straat van Hormuz draait alles vooral rond de route die traditioneel door de territoriale wateren van Oman liep. Maar nu heeft Iran verteld dat zij daar mijnen gedropt hebben (een volkomen illegale handeling, maar wie maalt daar tegenwoordig nog om?) , die ze niet meer weten liggen. In vorig logboek noemde ik dit al een goedkoop middel, want tenzij ik erover gekeken heb is er tot nu toe nog geen enkel fysisch bewijs opgedoken rond de aanwezigheid van mijnen aldaar.      
 
Toch heeft de Belgische regering beslist om de mijnenjager M924 Primula terug te trekken uit de Navo-missie SNMCMG1 in de Baltische zee en te prepositioneren in de Middellandse Zee, ter voorbereiding van een deelname aan de “coalition of the willing” voor het vrijwaren van de scheepvaart in de Straat van Hormuz. In de Middellandse zee zou het schip zich voorlopig aansluiten bij het Navo-smaldeel SNLCMG2. Op dinsdag 21 april was het schip terug in België, waar het nu klaar gemaakt wordt voor de tocht naar het zuiden.       
 
Maar of het effectief zal ingezet worden in de Perzische golf, moet enerzijds nog beslist worden door het parlement, en is anderzijds gekoppeld aan een aantal voorwaarden. De Primula, samen met de Lobelia is de enig overgebleven mijnenjager van de oorspronkelijk 10 door België aangekochte tripartites en is ondertussen 36 jaar oud. Er zou een probleem zijn met de voortstuwing waardoor de maximumsnelheid niet kan gehaald worden, en ze moet ook klaar gemaakt worden voor operaties in een warmer klimaat. Bovendien moet zij, in oorlogssituaties kunnen opereren in aanwezigheid van andere schepen die kunnen instaan voor haar bescherming, daar zij zelf met slechts drie .50 mitrailleurs aan boord niet opgewassen is tegen drones of raketten. De nieuwe M940 Oostende zou beter geschikt zijn voor de opdracht, maar die wordt ten vroegste operationeel eind 2026, begin 2027.(Marineschepen.nl van 23/4/2026)

8.       Om met een vrolijkere noot te eindigen. Vorige zondag 19 april vierden de Zeescouts op de Antwerpse linkeroever hun traditionele start van het vaarseizoen met een openluchtmis en een zegening van de boten. Het goede weer lokte extra veel bezoekers naar deze sympathieke jeugdwerking.

9.       De start van ons eigen vaarseizoen wordt bescheidener, maar is zeker de moeite waard. Zoals U reeds kon lezen sub 2. is er op 20 mei de bootjesrally op het Veerse Meer. Zoals steeds staat deze activiteit ook open voor alle RBNRC-leden. Details volgen.
 
En de besturen van KKROA en KVOZMA melden ons dat er nog enkele plaatsen beschikbaar zijn voor respectievelijk de uitstap naar Duinkerken op 30 mei en de tweedaagse trip naar de marinebasis van Den Helder op 26 en 27 augustus. Details over beide uitstappen zijn nog eens opgenomen in deze e-nieuwsbrief. 
 
Willy 26/04/2026