|
1. Eén
jaar Trump maakt het geopolitieke schouwtoneel steeds complexer en
surrealistischer, met als spectaculaire uitschieter de Amerikaanse claim op
Groenland. Laten we dit, met uw toestemming, voorlopig overlaten aan de
professionele journalistiek en ons verder bezig houden met meer vertrouwde
onderwerpen. Deze journalisten zullen zich trouwens niet vervelen nu ook
nog nieuwe invoertarieven zijn opgedoken en, in een andere scène het
vliegdekschip USS Lincoln aan het hoofd van een armada op weg is naar de
Perzische golf........(AD 16/1/2026).
2.
Onze club heeft een nationale uitstraling, en
verwelkomt leden van over het hele grondgebied. We proberen ook om in onze
nieuwsbrieven en extra's het strikt regionale maritieme nieuws te
overstijgen. Maar omdat nu eenmaal de PAB, Port of Antwerp Bruges, veruit de grootste Belgische haven is zal
onvermijdelijk het meeste nieuws uit die hoek komen. Verder is het logisch
dat de geografische locatie van de maatschappelijke zetel een meer geprivilegieerde
toegankelijkheid schept tot lokale nieuwsbronnen. En last but not least is
de persoonlijke leefwereld van de schrijver bepalend voor het type nieuws
dat zijn aandacht trekt.
Deze lange inleiding om het naar euforie neigend enthousiasme van
ondergetekende te justifiëren bij de start van de bouw van de M944
Antwerpen op dinsdag 13/1/2026. We hebben er lang op moeten wachten. De
M944 komt eerst als vijfde van de nieuwe mijnenbestrijdingsplatforms van de
Belgische marine aan de beurt.
Ondertussen is voldoende gekend dat dit schepen zijn, uitgerust met de
meest moderne technieken voor mijnenbestrijding, maar in tegenstelling tot
hun houten en polyester voorgangers gewoon in staal gebouwd worden. Omdat
zij het werk kunnen overlaten aan drones kunnen zij ten alle tijde van
buiten de mijnenvelden opereren.
De kiellegging betekent de officiële start van de bouwfase. Die had plaats
op een Roemeense scheepswerf. Volgens traditie werd hier ook een munt
ingewerkt die de verbondenheid tussen de naamgevende
stad en het schip moet symboliseren, en garant staan voor een veilige
vaart. Voor de M944 Antwerpen werd gekozen voor een replica van de munt die
in 1565 geslagen werd ter gelegenheid van de inhuldiging van het nieuwe
Renaissance-stadhuis. (Belga Pressreview: 131300 JAN 2026 – 140800 JAN 2026)
Laten we hopen dat de symboliek niet te ver wordt doorgetrokken, want amper
20 jaar later, in 1585 moest Antwerpen een vernederende overgave tekenen
aan de Spaanse legers van Farnese, in de Beverse
burcht Singelberg. De munt in kwestie werd door havenschepen Johan Klaps
plechtig overhandigd aan KVK JurgenClaus,
commandant van de Group Naval Mine Warfare, in
aanwezigheid van Kol. Johan Lenière, provinciecommandant. Het volledige verhaal
leest U in Bootmagazine, verder in deze e-brief.
3.
Vorige maandag heb ik voor de eerste, en waarschijnlijk
de laatste keer van mijn leven in het Antwerpse Marshalldok gevaren,
misschien meer bekend als petroleumdok. Toen de Amerikanen nog bondgenoten
waren is dat dok tot stand gekomen met fondsen van het Amerikaanse Marshall-plan, bedoeld om de verwoestingen die de 2de
wereldoorlog in Europa had aangericht zo snel mogelijk te doen vergeten.
Vergis U niet, ook toen al waren het niet bepaald gevoelens van
liefdadigheid die aan de basis lagen van dit plan.
Nadat de vreselijke ontploffing bij Corvillain op
6 september 1889, naast de vele doden en gewonden ook de toenmalige
petroleumactiviteit van de Antwerpse haven in het hart raakte had het
stadsbestuur besloten om die te verhuizen naar het zuiden van de stad aan
de Scheldeoever: Petroleum-Zuid.
Maar men zag met lede ogen dat steeds grotere met petroleum geladen tankers
langs de Antwerpse rede en volle stadscentrum moesten varen. Een verhuis
terug naar het noorden, ten zuiden van de Kruisschanssluis drong zich toen
op.
De ingang van het Marshalldok werd bewust smal gehouden opdat een eventueel
lek gemakkelijk zou kunnen ingesloten worden zonder de hele haven te
contamineren. En dat is nu juist één van de redenen waarom het niet lang
gediend heeft om tankers met ruwe olie te ontvangen, want die werden weeral
te groot. Uiteindelijk diende het dok nog enkel voor de binnenvaart. Ruwe
petroleum kwam toen al lang via de Rotterdam-Antwerpen pipeline.
Dit alles dus om mijn aanwezigheid in dat dok te duiden. En, om eerlijk te
zijn, deze was louter virtueel. Want we zaten aan boord van een virtueel
binnenschip tijdens een oefening op de gloednieuwe binnenvaartsimulator
voor de binnenvaart. Sinds 3 oktober 2025 staat die opgesteld in de lokalen
van het Schipperswelzijn aan het Straatsburgdok. En in het kader van de
winteropleidingen binnen ons Smaldeel Delta, kregen ze daar een vijftiental
geïnteresseerde leden van onze club op bezoek. De gidsen van dienst, Carlos
Steppe en medelid Jan Lybeert leidden ons met de
nodige expertise ter plaatse rond in de respectievelijke lokalen.
Op de vaarsimulator was een oefening aan de gang binnen de Antwerpse
dokken, waarbij via het 5de havendok en het Hansadok
naar het Marshalldok moest gevaren worden. Daar zou dan een lus moeten
gemaakt worden, en de reis verdergezet naar het Leopolddok. Ondertussen
werden vanuit de controlepost een aantal obstakels in de richting van de leerlingschipper gestuurd, waarop die dan gepast moest
reageren.

Een interessante verrassing, abstractie gemaakt van het weer, wachtte ons
buiten, waar we mochten kennis maken met de in Europa misschien vooralsnog
enige bestaande aanmeersimulator.
Het principe is simpel: een gesimuleerd voordek van een binnenschip staat
vast gemonteerd, daarnaast ligt een rail waarover de gesimuleerde kaai met
bolder lineair naar achter kan bewegen met diverse snelheden. De leerling
matrozen kunnen dus in real time oefenen hoe een meertouw over de bolder te
werpen om het schip te helpen afremmen. De trekkrachten zijn instelbaar.
Dit “Simulatorencentrum voor de Binnenscheepvaart NK2”kwam tot stand op
initiatief van het Fonds voor Rijn- en Binnenscheepvaart, met medesteun van
Efro en Vlaio.
4.
Maandag 13 januari was het ook “verloren maandag”,
sorry, maar weer een hoofdzakelijk Antwerpse traditie. Dan worden
worstenbroden en appelbollen massaal geconsumeerd in en rond de stad. Rond
het ontstaan van de traditie bestaan vele verhalen en legendes. Het verhaal
dat er bij de oude gilden een dag was waarop de rechten en plichten van de
gildebroeders werden herhaald tijdens een feest, en de dag dus verloren was
voor het werk, komt het meeste voor. Er wordt gefluisterd dat het brood
rond de worst bedoeld was om het vet daarvan op te vangen. De appelbollen
zijn eerst later in voege gekomen.
Ook bij Delta werd de traditie in ere gehouden en na het bezoek aan de
simulator ging het terug naar de Angèle. In plaats van de rechten en
plichten werd op geanimeerde wijze teruggekeken op het afgelopen jaar, en
plannen gemaakt voor 2026. Zie ook sub 8.
5.
Reeds dikwijls werd er in dit logboek op gewezen dat
windenergie niet de mirakeloplossing is voor de energietransitie, en zeker
niet de enige. Een aandachtige lezer bezorgde mij een recent artikel uit
het Nederlandse NRC van 11/12/2025 dat een nieuwe domper kan zetten op die
euforische verwachtingen. Volgens een studie van de universitaire
hoofddocent Windenergie van de TU Delft C.S.Ferreira
en twee Deense collega's kan een windmolenpark vergeleken worden met een
bos waar bij sterke wind de buitenste bomen staan te zwiepen, terwijl het
binnen in het bos haast windstil kan zijn. Hierdoor blijft het rendement
van een dergelijk park laag.
Dit is natuurlijk vooral slecht nieuws voor de off-shore
windparken, maar daaruit besluiten dat de windturbines dan maar verder op
land moeten uitgebreid worden zou ook een verkeerde conclusie zijn. Dat zou
betekenen dat die dan nog verder uit mekaar zouden moeten gezet worden,
waardoor de grondinname nog groter wordt in een reeds te vol landschap.
Nu Engie, waarschijnlijk moe getergd door jaren
van tegenwerking, de interesse in nucleaire energie lijkt verloren te
hebben, kunnen we alleen maar hopen dat het Amerikaanse Westinghouse
en het Canadese OPG het ernstig menen met hun interesse in de overname van
onze gesloten kerncentrales. (DS 15/1/2026)
6.
Waar in het vorige logboek nog hoopvol werd uitgekeken
naar de potentieel gunstige effecten van de energiesubsidies van de Vlaamse
overheid moeten we die ambities nu al terugdraaien. Een van de weinige
toekomstprojecten voor nieuwe duurzame activiteit in de Antwerpse haven, de
fossielvrije productie van plastic uit groene methanol door Vioneo BE (A.P. Moller Holding), is zopas afgeblazen.
Zij hebben gekozen voor China.(Flows 16/1/2026). De keuze zou ingegeven
zijn door een betere beschikbaarheid van groene methanol in China. Dit
wordt een zware klap voor Vopak, die, zoals we in vorig logboek vermeldden,
op dit project rekenden als start voor de commercialisatie van de
gesaneerde site van de raffinaderij Gunvor. Het
was een miljardenproject, goed voor een productie van 300.000 ton. Dit is
niet alleen een nieuw signaal voor de Belgische maar bij uitbreiding voor
de Europese Chemische industrie.
7.
Laten we toch afsluiten met 2 kleine lichtpuntjes in
rubrieken die ook eerder in dit logboek te berde kwamen.
– een 2de breedtetest op het kanaal Gent-Terneuzen en de nieuwe sluis in
Terneuzen is eveneens positief verlopen. De 38 meter bulkcarrier “Andros Sun” is op 12 januari van bij Arcelor Mittal in Zelzate
terug naar zee vertrokken zonder problemen. (Flows 13/1/2026)
– Maersk heeft besloten om een tweede
containerschip vanuit India naar de USA te laten terugkeren via het
Suezkanaal. De belofte van de Houthi's om, na de wapenstilstand in Gaza,
geen schepen meer aan te vallen, lijkt dus stand te houden. (Flows
14/1/2026)
8.
Na het bezoek aan de binnenvaartsimulator en het
worstenbrood en appelbol was het nog niet gedaan voor ons Smaldeel Delta.
Er werd ook gewerkt en volgende programmapunten werden besproken:
– De restauratie van de Penwy, ons Jaguar 22 kajuitjacht, is even
stilgelegd omdat, voor controle van het onderschip en het pivoterend
kielmechanisme, het scheepje op een bok dient gezet te worden. Deze is
beschikbaar maar moet, om veiligheidsredenen, nog ontdaan worden van een
aantal scherpe uitsteeksels. Door deze vertraging zou het vaarseizoen 2026
in de mist dreigen te gaan. Maar door onze bevriende organisatie Yachting
Support wordt ons nu een reddingsboei toegeworpen. Door een zeer gelukkig
toeval konden zij een vaarklare Jaguar 22 op de kop tikken, de Doucement, die zij ons ter beschikking kunnen stellen.
Onze leden kunnen dus ook in 2026 het water op aan dezelfde voorwaarden als
afgesproken voor de Penwy. Inclusief de schipper kunnen tot vier personen
hiervan gebruik maken. De schipper moet drager zijn van een RBNRC-Delta
brevet dat kan behaald worden tijdens de week van 20 april. Gedetailleerde
inlichtingen bij mallentjerpaul@gmail.com.
In de winteropleiding van ons smaldeel Delta staan nog volgende items op
het programma.
– Astronavigatie. Bert Leemans
9 februari 14:00 u. ANGELE.
– Workshops Yachting Support 7 maart MAW BRABO.
Programma volgt.
- Yacht-etiquette. Patrick Van den Bulck 9 maart 14:00 u ANGELE.
- Bezoek Reddingsdienst Blankenberge 28 maart 12:30
Paravang (er zijn nog 5 plaatsen beschikbaar
- Vaarregels Veerse Meer +
knopen. Paul Mallentjer 13 april 14:00 u. ANGELE
Ten overvloede weze vermeld dat deze activiteiten
open staan voor alle RBNRC-leden in orde met hun lidgeld, weliswaar na
voorafgaande aanmelding rechtstreeks bij Paul Mallentjer of Edwin Landries, of bij voorzitter@rbrnc.be.
Voor hen die hun lidmaatschap nog niet vernieuwd hebben en voor hen die
vooralsnog willen aansluiten, is de uitnodigingsbrief nog eens ingesloten
in deze e-nieuwsbrief. Kort samengevat:
Betalen op rekening BE56 4190 1342 1188 van ROYAL BELGIAN NAVAL
RESERVE CLUB.
EUR 45.00 als lid van RBNRC
EUR 25.00 voor de partner van een betalend lid
EUR 25.00 voor een jeugdlid tot en met 25 jaar
met vermelding van 'lidgeld 2026 - naam - voornaam - rijksregisternummer –
nationaliteit
Willy 18/01/2026
|