NIEUWSBRIEF 01-12-2024 

           

Editoriaal:

Maritieme veiligheid is de laatste tijd niet uit het nieuws weg te slaan. Naast de situatie in de Rode Zee kregen we nu een toestand dichter bij huis, met het Chinese schip Yi Peng Three dat er van wordt verdacht om, met slepend anker, twee onderzeese kabels te hebben doorsneden in Zweedse territoriale wateren in de Baltische Zee. Het schip ligt vooralsnog niet aan de ketting, maar ligt voor anker en wordt geobserveerd door de Deense marine. Een ongeluk kan echter niet worden uitgesloten, zoals ook de Amerikaanse overheid heeft beklemtoond: elk jaar zijn er 150 tot 200 gevallen waarbij onderzeese kabels worden beschadigd. Dit is de reden dat de zaak tamelijk delicaat wordt behandeld. Zweden heeft intussen een officieel verzoek gericht aan de Chinese overheid om mee te werken aan het onderzoek, en verschillende landen hebben een crimineel onderzoek opgestart. We volgen de zaak op de voet en zijn benieuwd hoe het verder zal lopen.

Op de voordracht over “Haven en vesting Antwerpen” door onze voorzitter Willy Jacobs in het Havenhuis kwam bij het vragenrondje achteraf ook de actuele beveiliging en verdediging van de Antwerpse haven aan bod. We kregen het deels geruststellende antwoord dat er sinds 9/11 al zeer veel werd geïnvesteerd in beveiliging tegen terrorisme en sabotage, en dat ook afweer tegen cyberaanvallen al een tijdje een hoge prioriteit krijgt.

Op 10 december om 14.00 komen de leden van Smaldeel Delta weer samen voor de eerste bijeenkomst van het winterprogramma, met de start van de lessenreeks over meteo. Meteen wordt de voorlopige zeilkalender van 2025 voorgesteld en besproken. Dit jaar worden er zelfs twee internationale uitstappen verkend…

Aansluitend om 19.00 geeft onze voorzitter nog een extra voordracht over “Haven en vesting Antwerpen” om te beantwoorden aan de geïnteresseerden die er in het Havenhuis niet bij konden zijn wegens volzet. Aangemoedigd door het grote succes van het evenement smeden we intussen reeds plannen voor de voordracht over een geheel nieuw onderwerp uit de maritieme sfeer…

 

Veel leesplezier,

 

Filip

 

    

Afbeelding met symbool, logo, Graphics, clipart

Automatisch gegenereerde beschrijving 

Uit het logboek van de commodore:

1.        Opdat het voor iedereen duidelijk zou zijn: Onze voordracht over de raakpunten tussen Vesting en Haven van Antwerpen gaat zeker door op 10 december a/b van de Angèle om 19uur. 2 x 45 minuten met een pauze van 15 minuten. (zie details en wegwijzer in aangepaste flyer in e-nieuwsbrief.)    

– inschrijving verplicht voor iedereen op
havenhuis@rbnrc.be, met vermelding van uw naam en naam van de deelnemers. De inschrijving voor betalende deelnemers is alleen geldig na storting van 10€/per persoon op rekening van RBNRC: BE 56 4190 1342 1188 met vermelding: “voordracht 10 december, naam deelnemers”.  

Storting graag ten laatste op vrijdag 6 december op onze rekening.     

De bijdrage van 10€ is inclusief één consumptie aan de bar van de Angèle. De rest van de opbrengst gaat mee in de bootkas van Smaldeel DELTA voor het project “open kielboot”.     

Vrijwilligers van 14 november hebben gratis toegang.   

Inschrijvingen beperkt tot 49 deelnemers.      

De actualiteit blijft onze voordracht ondertussen achtervolgen: op de Vrijdagmarkt in Antwerpen werden bij graafwerken nu ook twee zogenaamde “atoomschuilkelders-die-er-geen zijn” ontdekt uit de Koude Oorlog. (DS 23/11/2024).

1.        De Angèle is op 11 december exclusief RBNRC-territory, want reeds in de namiddag wordt de gezellige cafetaria ingenomen door ons smaldeel DELTA voor de eerste winterse opleidingsnamiddag. Medelid Bert Leemans zal in zijn gekende ludieke stijl het eerste deel brengen van de opleiding Meteo. Deze opleiding staat ook open voor alle RBNRC-leden, die in orde zijn met hun lidmaatschapsbijdrage. Deze laatsten wel graag eerst aanmelden via voorzitter@rbnrc.be.

Smaldeel Delta heeft zelfs ambitie om internationaal te gaan, ver weg van de Zeeuwse delta, want op 10 december zal worden uitgezocht of er interesse is voor een kanalentocht in Frankrijk of een zeiltrip in Griekenland. (Zie uitnodiging in e-nieuwsbrief).

2.        De schipbreuk van de Sea Story in de Rode Zee heeft hier wel wat aandacht opgeëist. Niet alleen omdat het een tamelijk modern schip was, maar vooral omdat een Belgisch duikerskoppel enkele dagen vermist gebleven is. Gelukkig werden zij levend en wel teruggevonden, omdat zij zich in een luchtbel binnen het gekapseisde schip hadden kunnen in leven houden. Dit is geen ongekend fenomeen en blijkt ook af te hangen van de snelheid waarmee het schip gekanteld is. En bij de Sea Story is dat snel gebeurd.    

Dit verhaal bracht wel het probleem aan de oppervlakte van de onvoldoende veiligheidsvoorzieningen op dergelijke schepen in de Rode Zee, waar heel wat aanbod is aan duikerscruises omwille van de enorm gevarieerde en prachtige onderwaterfauna-en flora.       

Een ander Belgisch duikkoppel overleefde nog maar een jaar geleden een vergelijkbare ramp met een vergelijkbaar schip, de Carlton Queen. Hier vielen geen slachtoffers omdat het ongeval tijdens de daguren gebeurde en de meeste passagiers aan dek verbleven. Daarom kreeg het waarschijnlijk weinig weerklank in de internationale pers.    

Antwerpse duikster Lies Dauginet herinnert zich nog levendig hoe alles gebeurde. Maar dit was niet het enige recente incident. Het internet wemelt van verhalen over incidenten, ontbrekende brandblussers en redding materialen. “Een gigantisch veiligheidsprobleem” noemt ze het. Bovendien blijkt de uitbating van de schepen in handen te zijn van schimmige bedrijfjes. Dauginet raadt aan om bij duikvakanties locaties op te zoeken die vanaf de kust bereikbaar zijn, en wil zelf geen voet meer zetten op een dergelijk schip. (GVA 27/11/2024).

3.        De scheikundige nijverheid in België, en de bedrijven in de Antwerpse haven in het bijzonder zagen deze week weer een nieuwe onweerswolk verschijnen in het reeds zo verduisterde bedrijfsfirmament. BASF, de grootste chemische cluster in de Antwerpse haven, dus ook landelijk de grootste, kondigde een besparingsronde af van 100 miljoen Euro tegen 2028 (DS 28/10/2024). (Bij uitbreiding is het met de staalnijverheid niet beter gesteld, cfr het on hold zetten van de investeringen bij Arcelor.) 

BASF hoopt er geen sociaal bloedbad van te moeten maken, door werknemers die het bedrijf verlaten niet te vervangen. Maar het blijft een harde dobber die nogmaals de vinger legt op een onaangename realiteit: het wegkwijnen van de Europese chemie, enerzijds door een wereldwijde verminderde vraag door het afnemen van de concurrentiekracht tegenover Zuid-Oost Azië en de beide Amerika's. Het is nu al zo dat de productiekost in die landen en de transportkosten om de goederen tot hier te brengen lager uitvallen dan de productiekosten van de hier geproduceerde goederen, en dit a fortiori in België en Vlaanderen.   

En dan is het toch triestig om te lezen dat de haven van Oostende vruchteloos gelobbied heeft om een, ditmaal wel niet-chemisch, bedrijf naar Vlaanderen te halen, en dit ten koste van de gedoodverfde kandidaat Boulogne sur Mer.   

Alles was in kannen en kruiken voor het Noorse bedrijf Columbi dat op het industrieterrein Passendale 1, de grootste zalmkwekerij van Europa wilde oprichten. De investering van 400 miljoen Euro zou 200 arbeidsplaatsen hebben opgeleverd en 12000 ton zalm per jaar hebben opgeleverd. De vissen zouden gekweekt worden in grote reservoirs waar zilt zeewater zou doorgepompt worden.     

Maar dit was buiten de waard gerekend, in de gedaante van enkele dierenrechtenorganisaties. Zij tekenden beroep aan tegen de vergunning bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen met het argument dat de activiteit niet havengebonden is, en dus niet thuishoort op haventerreinen. En ze kregen gelijk. Tot diepe ontgoocheling van de Oostendse havenautoriteiten zal de grootste zalmkwekerij van Europa dus niet in Oostende maar in Boulogne-sur-Mer verrijzen. Voor de zalmen zal het enige verschil zijn dat zij water uit Kanaal in plaats van uit de Noordzee door hun kieuwen zullen pompen. Organisaties voor dierenrechten of natuurwaarden mogen bewondering afdwingen voor hun idealisme en beginselvastheid, maar ze mogen zich ook wel eens afvragen of ze wel tegen de juiste vijand vechten.

Een vergelijkbaar scenario werd nog niet zo lang geleden ook in Antwerpen opgevoerd rond de vergunning van project One van Ineos. De Antwerpse haven heeft toen het geluk gehad dat Ineos voldoende geduld had en niet uitgeweken is naar andere oorden. Het onheil lijkt dus (voorlopig?) afgewend. De bouw van de fabriek is ondertussen in volle gang, en aan boord van de “Zhu Yun Kou” van Cosco-shipping is voor het ogenblik een enorme kraakoven voor het project onderweg naar Antwerpen (Flows 28/11/2024). 

Gelukkig is er ook nog een beetje goed nieuws: Na een stilstand van twee jaar zou Ineos Phenol in de Waaslandhaven in Doel terug opstarten in de tweede helft van 2025. (VRT-nieuws 27/11/2024). 

Dit is echter niet het gevolg van een echte verbetering van het economisch klimaat, maar beantwoordt louter aan een technische noodzaak en aan een wisseling van de wacht met de Ineosfabriek in het Duitse Gladbeck.    

Het positieve nieuws is dat blijkbaar de fabriek in Doel na twee jaar toch nog niet is opgegeven door het topmanagement.

4.        Verder in deze nieuwsbrief vindt U een bijdrage van Georges Janssens over de drijvende bok Brabo in de Antwerpse haven.    

Brabo, een vertrouwd gezicht voor de velen die een binding hebben met de haven, is een drijvende bok met een hefvermogen van 800 Ton. Bovendien heeft hij een eigen aandrijving, waardoor hij, in tegenstelling tot zijn voorgangers, autonoom kan navigeren.
Een bok kan echter zijn lasten maar in een tweedimensionaal vlak behandelen. Een kraan kan dat driedimensionaal, omdat die op haar as kan draaien. Brabo, in dienst van PAB, werd vooral ingezet om zware deklasten op schepen te manipuleren, of om te assisteren bij montage of demontage van zware infrastructuur vlakbij of op het water, zoals bijvoorbeeld sluisdeuren, of brugdelen. Maar merkwaardig genoeg werd bij berging van gezonken binnenschepen altijd beroep gedaan op commerciële externen.   

Volgens dit bericht zou de beslissing genomen zijn om Brabo, na 44 jaar trouwe dienst, eind 2025 op pensioen te sturen omdat de exploitatiekosten om een permanente stand-by te voorzien te hoog oplopen voor het aantal effectieve ingrepen. Een stukje nostalgie zal dus ook verdwijnen. Voor ingrepen zou nu in het vervolg altijd beroep gedaan worden op privaatfirma's.

5.        In de Vozma-flash van deze maand lazen we de aankondiging van een interessante activiteit van het Koninklijk Zeemanscollege, een causerie door Kapt. Van Overloop, zelf captain op het m.s. Zuiderdam van de Holland-Amerikalijn, over de taken en perikelen van de kapitein van een cruiseschip. (11 februari 2025 om 20u in het Antwerp Harbour Hotel. Verdere info in deze nieuwsbrief.).   

Denk ook nog even aan de STAB-infoavond van 18/12/2024 bij de Zeescouts aan de Thonetlaan 165 Antwerpen L.O. 19u30.


Willy 01/12/2024